عاشورا ريشه‌ها، انگيزه‌ها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٩١ - جمع بندى پايانى

كردند دنيا به كام بنى‌اميّه است و همه خوبى‌هايش را به آنان مى‌بخشد و آنها را از سرچشمه زلال خود سيراب مى‌سازد (و نيز گمان كردند كه) تازيانه و شمشير آنها از سر اين امّت برداشته نخواهد شد، كسانى كه چنين گمان مى‌كنند، دروغ مى‌گويند (و در اشتباهند) چه اين‌كه سهم آنها از زندگى لذّت‌بخش، جرعه‌اى بيش نيست، كه زمان كوتاهى آن را مى‌چشند، سپس (قبل از آن كه آن را فرو برند) بيرون مى‌افكنند!». [١]

اين بخش را با سخنى از «عبّاس محمود عقّاد»- دانشمند مصرى- به پايان مى‌بريم، وى مى‌نويسد:

«دست‌آورد يكى از روزهاى دولت بنى‌اميّه (فاجعه روز عاشورا) اين شد كه كشورى با آن وسعت و پهناورى، به اندازه عمر طبيعى يك انسان نپاييد و از چنگشان بيرون رفت. امروز كه عمر گذشته هر دو طرف را در ترازو مى‌گذاريم و حساب برد و باخت هر يك را مى‌سنجيم پيروزمندِ روزِ كربلا (يزيد) را، مغلوب‌تر از مغلوب و شكست خورده‌تر از شكست خورده مى‌بينيم و پيروزى را كاملًا با حريف او (امام حسين عليه السلام) مى‌يابيم». [٢]

جمع بندى پايانى‌

با يك بررسى دقيق پيرامون تاريخ حماسه‌ساز عاشوراى حسينى به اين نتيجه مى‌رسيم كه عاشورا و كربلا با گذشت زمان از صورت يك حادثه تاريخى بيرون آمده و تبديل به يك مكتب شده است، مكتبى انسان‌ساز و افتخارآفرين!

نه تنها براى مسلمين جهان بلكه از مرزهاى اسلام نيز فراتر رفته و طبق مدارك موجود، تحسين بسيارى از متفكّران جهان را برانگيخته و از آن به عنوان الگويى براى‌

[١]. نهج‌البلاغه، خطبه ٨٧.

[٢]. ابوالشهداء، نوشته‌عبّاس محمود عقّاد، ترجمه محمد كاظم معزّى، ص ٢٠٦- ٢٠٨. (با اندكى تصرّف)