عاشورا ريشه‌ها، انگيزه‌ها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٨ - ٥- كشتن شيعيان به بهانههاى گوناگون

يزيد از مردم بيعت بگيرد؛ ولى وجود امام حسن عليه السلام و سعد بن ابى وقّاص كار را براى او مشكل مى‌ساخت، از اين رو، هر دوتن را مسموم ساخت. [١]

تأسّف‌بارتر آن‌كه، وقتى خبر شهادت امام حسن عليه السلام به شام رسيد، معاويه و ديگر درباريان جنايتكارش خوشحال شدند و به سجده افتادند. [٢]

به هر حال، ترديدى نيست كه معاويه براى رسيدن به اهداف شوم خود، سعى مى‌كرد همه موانع را از سر راه خود بر دارد و مسير را براى «خلافت موروثى آل امية» هموار سازد كه يكى از موانع مهم، حضور امام حسن مجتبى عليه السلام با آن همه شايستگى‌ها و عظمت فردى و خانوادگى بود. از اين رو، دست خود را به‌اين جنايت عظيم آلوده ساخت و به واسطه زنى دنياپرست- به خيال خويش- به هدفش نائل شد.

٥- كشتن شيعيان به بهانه‌هاى گوناگون‌

معاويه بعد از تثبيت قدرت خويش و پس از مسموم ساختن امام مجتبى عليه السلام برخلاف مفاد صلح‌نامه‌ [٣] و بر خلاف تمام اصول انسانى و دينى به كشتار وسيع شيعيان اميرالمؤمنين على عليه السلام دست زد؛ تا با از ميان برداشتن مخالفان، راه را براى خودكامگى‌هايش هموارتر سازد.

ابن ابى الحديد با اشاره به اين دوران مى‌نويسد: «فشارها بر شيعيان ادامه داشت، تا آنگاه كه امام حسن عليه السلام به شهادت رسيد؛ پس از آن، سختى‌ها و فشارها بر شيعيان افزايش يافت، به گونه‌اى كه هر شيعه، از كشته شدن و يا تبعيد و آواره شدن بيمناك بود». [٤]

[١]. مقاتل الطالبيين، ص ٤٨.

[٢]. الامامة و السياسة، ج ١، ص ١٩٦؛ عقد الفريد، ج ٤، ص ٣٦١ و مناقب ابن شهر آشوب، ج ٤، ص ٤٩.

[٣]. در يكى از بندهاى صلح نامه آمده بود: «وَ أَنْ يُؤَمَنَّ شِيعَتَهُ، وَلَا يَتَعَرَّضَ لِأَحَدٍ مِنْهُمْ؛ امنيّت شيعيان‌على عليه السلام را تضمين كند و متعرّض احدى از آنان نشود». (مناقب ابن شهر آشوب، ج ٤، ص ٣٨ و ارشاد مفيد، ص ٣٥٥).

[٤]. شرح نهج‌البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١١، ص ٤٦.