عاشورا ريشه‌ها، انگيزه‌ها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٨ - زياد بن ابيه (والى بصره و كوفه)

داد؛ دستور داد قرآن‌ها را بر سر نيزه كنند و بگويند ما همه پيرو قرآنيم و بايد به حكميّت قرآن، تن در دهيم و دست از جنگ بكشيم.

اين نيرنگ چنان در گروهى از ساده لوحان از لشكر اميرمؤمنان على عليه السلام مؤثّر افتاد كه به طور كلّى سرنوشت جنگ را تغيير داد.

«معاويه» به پاس جنايات بى‌شمار و طرّارى‌هاى اين وزير حيله‌گرش، مصر را مادام العمر به وى بخشيد.

ولى عجبا! كه حكومت سراسر نيرنگ و فريب اين جرثومه فساد دوام چندانى نداشت. چند صباحى نگذشته بود كه با پيدا شدن آثار و نشانى‌هاى مرگ، لرزه بر اندامش افتاد و با حسرت و پشيمانى فراوان در كام مرگ فرو رفت.

به گفته «يعقوبى» مورّخ معروف، هنگامى كه مرگ او فرا رسيد، به فرزندش گفت:

اى كاش پدرت در غزوه «ذات السلاسل» (در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله) مرده بود! من كارهايى انجام دادم كه نمى‌دانم در نزد خداوند چه پاسخى براى آنها دارم. آن‌گاه نگاهى به اموال بى‌شمار خود كرد و گفت: اى كاش به جاى اينها، مدفوع شترى بود، اى كاش سى سال قبل مرده بودم! دنياى معاويه را اصلاح كردم و دين خودم را بر باد دادم! دنيا را مقدّم داشتم و آخرت را رها نمودم، از ديدن راه راست و سعادت نابينا شدم، تا مرگم فرا رسيد. گويا مى‌بينم كه معاويه اموال مرا مى‌برد و با شما بدرفتارى خواهد كرد.

يعقوبى مى‌افزايد: هنگامى كه «عمروعاص» مرد، معاويه اموالش را مصادره كرد، و اين اوّلين مصادره اموالى بود كه توسّط معاويه نسبت به اطرافيانش انجام پذيرفت. [١]

زياد بن ابيه (والى بصره و كوفه)

وى در آغاز از خطرسازترين و ناسازگارترين دشمنان براى معاويه به حساب مى‌آمد. مادرش- سميّه- از جمله زنانى بود كه معروف است بالاى خانه‌اش در

[١]. تاريخ يعقوبى، ج ٢، ص ٢٢٢. مراجعه شود به: پيام امام، ج ٣، ص ٤٦١- ٤٧٦.