تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ١١١ - ٣ إلزام النواصب بإمامة على بن أبى طالب عليه السلام
به هر روى، نويسنده اين كتاب، به طور قطع دانسته نيست. هرچند محقّق كتاب نيز پس از نقل و بررسى ديدگاههاى مختلف، آن را به شيخ مفلح بن حسين منسوب دانسته است.[١] در ادامه خواهيم گفت كه اين كتاب، پس از علّامه حلّى نوشته شده است و بنا بر اين، نمىتواند از سيّد بن طاووس باشد.
كتاب إلزام النواصب، داراى يك ديباچه است كه در آن، نويسنده، خود را مردى از اهل كتاب معرفى مىكند كه از خداوند، درخواست هدايت كرده و خدا، او را به دين اسلام، راهنمايى كرده است. او مىگويد:
پس از اسلام آوردن، با علما و فضلاى مسلمان، نشست و برخاست كردم و ميان ايشان، اختلاف بسيار (در حدّ تفسيق و تكفير يكديگر) مشاهده كردم و ملاحظه كردم كه ايشان، از پيامبر خود، روايت مىكنند كه فرمود: «امّت من بر هفتاد و سه فرقه خواهد شد. يك فرقه اهل نجاتاند و باقى در دوزخاند». پس در تفسير فرقه ناجيه كوشيدم و متوجّه شدم كه مسلمانان، در وجوب نماز و روزه و زكات و ... اجماع دارند و اختلاف اساسى، ناشى از مسئله جانشينى پيامبر است كه ايشان را دو فرقه ساخته است. پس دانستم كه اين اختلاف، ريشه و اساس افتراق امّت اسلامى است.[٢] در مطلب بعدى كه زير عنوان «مقدّمه» آمده، نويسنده كه همه جا خود را «الرجل الكتابى الذى هداه اللَّه إلى الإسلام» معرّفى مىكند، اجمالًا به اين مطلب پرداخته كه فرقه ناجيه، تنها فرقه شيعه دوازده امامى مىتواند باشد. مطالب اصلى كتاب، در چند باب- كه هركدام به چند فصل تقسيم مىشود- آمده است. در فصل نخست كتاب، به بيان اختلاف مذاهب اسلامى درباره مسئله امامت، پرداخته است.
[١]. إلزام النواصب، ص ٥١( مقدّمه).
[٢]. ر. ك: همان، ص ٧٢ به بعد.