دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٩٦٦
| ابن بشران جلد: ٣ شماره مقاله:٩٦٦ |
اِبْنِ بِشْران، ابوالحسين على بن محمد بن عبدالله بن بشران اموي معدل
(٣٢٨- ٤١٥ق/٩٤٠-١٠٢٤م)، محدث بغدادي الاصل. وي را صدوق، ثقه، خوشاخلاق،
بسيار جوانمرد و متدين (ظاهر الديانة) ذكر كردهاند (خطيب، ١٢/٩٩ و به نقل از
او ذهبى، العبر، ٢/٢٢٩).
ابن بشران نزد اساتيدي چون على بن محمد مصري، اسماعيل بن محمد صفار و
حسين بن صفوان بردعى و ديگران دانش آموخت (خطيب، ١٢/٩٨- ٩٩؛ ابن جوزي،
٨/١٨). همچنين گروهى از مشاهير از وي روايت كردهاند كه از آن جمله، خطيب
بغدادي را مىتوان نام برد (ذهبى، سير، ١٧/٣١٢). نوري (٣/٥٠٩)، شيخ طوسى را
هم از شاگردان وي شمرده و از قول همو روايت كرده كه او ابن بشران را در
٤١١ق در بغداد ديده است، اما آقابزرگ (ص ١٢٦) در اين مطلب ترديد كرده و
نوشته است كه شايد اين شخص همان على بن محمد بن شيران (د ٤١٠ق) باشد.
ابن بشران را پس از درگذشت درباب حرب بغداد به خاك سپردند.
به ابن بشران يك كتاب به نام الفوائد يا الفوائد العوالى الحسان (در دو
جزء) نسبت دادهاند كه چند نسخه از آن در كتابخانههاي مختلف موجود است
(سزگين، ١(١)/٤٦٩؛ سيد، ٢/١٩٠، ١٩٣).
مآخذ: آقابزرگ، الذريعة؛ ابنجوزي، عبدالرحمان، المنتظم، حيدرآباددكن،١٣٥٩ق؛
خطيب بغدادي، احمد، تاريخ بغداد، قاهره، ١٣٤٩- ١٣٥٠ق؛ ذهبى، محمد بن احمد،
سير، به كوشش شعيب الارنؤوط و محمد نعيم عرقسوسى، بيروت، ١٤٠٣ق/١٩٨٣م؛ همو،
العبر، به كوشش ابوهاجر محمد سعيد و ابن بسيونى زغلول، بيروت، ١٩٨٥م؛
سزگين، فؤاد، تاريخ التراث العربى، ترجمة محمود فهمى حجازي، رياض ١٩٨٣م؛
نوري، حسين، مستدرك الوسائل، تهران، ١٣١٨-١٣٢١ق. زهرا خسروي (رب) ٢٦/٧/٧٦
ن * ٢ * (رب) ٣٠/٧/٧٦