دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١١٥٧
| ابن خفاجا جلد: ٣ شماره مقاله:١١٥٧ |
اِبْنِ خَفاجا، شهاب الدين احمد بن موسى صَفَدي (د ٧٥٠ق/ ١٣٤٩م)، محدث و
فقيه شافعى. وي از مردم صَفَدْ (شهري در فلسطين) بوده و در همانجا رشد و
كمال يافته است، اما پس از مدتى به يكى از آباديهاي صَفَد نقل مكان كرد و
در همانجا به كار تأليف و عبادت و افتاء پرداخت (ابن حجر، ١/٣٨١). وي از ابن
زملكانى (د ٧٢٧ق/ ١٣٢٧م) و ديگران فقه و حديث آموخت. او را در بعضى از
ابواب فقه مانند ارث و وصيت چيرهدست دانستهاند (ابن قاضى، ٣/١٧). به نظر
مىرسد كه وي زندگى را به قناعت و سادگى به سرآورده است. از اين رو،
چنانكه آوردهاند، هرگز منصب و مقامى نپذيرفت و هيچ گونه مستمري از كسى
دريافت نكرد. معاش او از راه كشاورزي تأمين مىشد (همو، ٣/١٧- ١٨؛ ابن حجر،
همانجا).
آثار: ١. منهاج السالكين، شرح اربعين نَوَوي؛ نسخة خطى اين كتاب در
كتابخانة توپكاپى (كاراتاي، شم و بخش از آن در دارالكتب مصر موجود است )؛
GAL,S,I/٦٨٣) ٢. المسائل و الفوائد: نسخة خطى آن در كتابخانة ظاهرية دمشق موجود
است (زركلى، ١/٢٦١)؛ ٣. شرح التنبيه، ١٠ مجلد، دربارة فقه شافعى (ابن قاضى،
٣/١٨)؛ ٤. العمدة، مختصري در فقه (همانجا). ظاهراً از دو اثر اخير تاكنون
نسخهاي در جايى يافت نشده است.
مآخذ: ابن حجر عسقلانى، احمد، الدرر الكامنة، حيدرآباد دكن، ١٣٩٢ق/١٩٧٢م؛ ابن
قاضى شهبه، ابوبكر، طبقات الشافعية، به كوشش عبدالعليم خان، حيدرآباد دكن،
١٣٩٩ق/١٩٧٩م؛ زركلى، الاعلام؛ نيز:
GAL,S; K ? r ? t ? y, F. E., Topkap o Saray o M O zesi K O t O phanesi Arap ٥ a
Yazmalar Katalogu, Istanbul, ١٩٦٤.
حسن يوسفى اشكوري (رب) ٤/٥/٧٧
ن * ٢ * (رب) ١٢/٥/٧٧