دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١١٥٢
| ابن خضر جلد: ٣ شماره مقاله:١١٥٢ |
اِبْنِ خَضِر، شهاب الدين ابوالعباس احمد بن محمد صالحى (٧٠٦-
٧٨٥ق/١٣٠٦-١٣٨٣م)، مُقري و فقيه حنفى. وي در منابع متأخر «قول احمد» نيز
ناميده شده است (بغدادي، ١/١١٥؛ زركلى، ١/٢٢٥).
از زندگى وي آگاهى بسياري در دست نيست؛ همين اندازه گفته شده است كه
ابن خضر از عالمان و فقيهان حنفى زمان خود در دمشق بوده و از مشايخى چون
عيسى مطعّم، ابوبكر بن عبدالدائم، قاضى سليمان، احمد بن ابى طالب حجّار
(ابن جزري، ١/١١٣) و هديّه بنت عسكر (ابن قاضى، ٣/١١٨) استماع كرد و آنگاه
در ٧٥٠ق/١٣٤٩م در دارالعدل دمشق به افتاء گمارده شد و در مدرسة مقدميّه و
ركنّية دمشق به تدريس پرداخت و سرانجام در صالحية دمشق درگذشت (همانجا).
ابن جزري و ابن حجى از وي دانش آموختهاند (ابن جزري ابن قاضى،
همانجاها).
از آثار وي كتاب حاشية على الفوائد الفنارية على ايساغوجى در منطق است كه
در ١٢٥٣ق/١٨٣٧م ضمن مجموعهاي در استانبول چاپ شده است و نيز كتاب حاشية
على شرح العقائد النسفيّة كه به گفته زركلى، (١/٢٢٥) به چاپ رسيده است.
نسخة كتاب الغوص لاقتباس نفائس الاسرار المودعة فى دررالبحار كه شرحى است
به كتاب دررالبحار محمد بن يوسف قونوي در كتابخانة زيتونية تونس موجود است
II/٩٠) .(GAL,S,
آثاري كه به او منسوبند و از نسخ آنها اطلاعى در دست نيست، عبارتند از: شرح
رسالة الاستعارة ابوالقاسم ليثى و الصّراط المستقيم فى تبيين القرآن الكريم
در تفسير (بغدادي، همانجا).
مآخذ: ابن جزري، محمد، غاية النهاية، به كوشش گ. برگشترسر، قاهره، ١٣٥١ق/
١٩٣٢م؛ ابن قاضى شهبه، ابوبكر، تاريخ، به كوشش عدنان درويش، دمشق،
١٩٧٧م؛ بغدادي، هديه؛ زركلى، اعلام؛ نيز: ,S.
حسن يوسفى اشكوري (رب) ٣٠/٤/٧٧
ن * ٢ * (رب) ٦/٥/٧٧