فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٩٨ - مبحث دوم محاسبه خط فقر

توجه به شرايط سه گانه محاسبه نمود و با همين نسبت حداقل پوشاك و مسكن را در تكميل محاسبه خط فقر بر محاسبه قبلى افزود و درآمد مناسبى را از مجموع هزينه‌هاى ضرورى به دست آورد.

در حقيقت ميزان تهديد جان فرد به لحاظ تغذيه، پوشاك و مسكن را شرايط عمومى جامعه تعيين مى‌كند ممكن است اين تهديد در شرايط رشد، رفاه و وفور اقتصادى به گونه‌اى و در شرايط ركود و تورم به شكل ديگر و همچنين در شرايط مختلف حاكميت ارزشها و فرهنگهاى عمومى به صورتهاى مختلف قابل ترسيم باشد.

حتى آداب و رسوم اجتماعى ممكن است در ميزان تهديد جان آدمى در مقابل فقر اثر متفاوتى داشته باشد. ملتهاى صبور و مقاوم توان ادامه حيات را بيشتر از ملتهاى لذت‌طلب و رفاه‌زده دارند.

اگر در اين محاسبه، ميزان رشد و توسعه جامعه نيز ملحوظ شود مناسبتها و تناسبها دقيقتر و پيچيده‌تر مى‌شوند و نتيجه‌گيرى از اين محاسبات دشوارتر مى‌گردد.

به دليل دشوارى و پيچيدگى اين محاسبات است كه فرد غنى در يك روستا و يا شهر كوچك در شرايط زندگى شهرهاى مركز و پايتخت فقير به حساب مى‌آيد و همچنين در مقايسه گذشته و حال و مطالعه تطبيقى كشورهاى مختلف، خط فقر دچار نوسان و به نوعى، نسبى تلقى مى‌شود.

مسائل ارزشى و آداب و رسوم در محاسبات خط فقر به شكل خاص و كاملاً مشخص اثرگذار مى‌باشند. در يك جامعه در حال توسعه كه توليد به قدر كافى نيست و يا نيروى انسانى كار اندك است، مسأله صرفه‌جويى به عنوان يك اصل در توزيع امكانات و استقرار عدالت مطرح مى‌شود كه در تعيين حد اقلها اثر مى‌گذارد و حتى نيازهاى اساسى را به حداقل ممكن تنزل مى‌دهد و افراد را در مقابل فقر مقاوم بار مى‌آورد. در حالى كه در شرايط يك جامعه صنعتى حتى براى رشد توليد و اشتغال، مصرف بيشتر جاى صرفه‌جويى را مى‌گيرد و جامعه در چنين شرايطى دچار مصرف‌زدگى و نوعى رفاه كاذب مى‌شود و حد اقلها و ضروريات اساسى