فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٣٥ - مبحث سوم كنترل جمعيت و راههاى آن

اين حركت كه بدون مقدمات آموزشى و فرهنگى آغاز شده بود، مسائل جانبى بسيارى را به دنبال داشت كه هر كدام به نوبه خود يك فاجعه اخلاقى و فرهنگى به شمار مى‌آمد. بد آموزيها، انحرافات جنسى، اختلال در روابط خانوادگى، فرزندهاى ناخواسته و منفور، رويكرد به شيوه‌هاى نامشروع و بسيارى از ناگفتنى‌ها، ثمره اين حركت نسنجيده و تعريف نشده بود.

متأسفانه در اين حركت به جاى استفاده از دانش پزشكى و جامعه پزشكى به دلايل نامعلوم از روحانيت و تعاليم دينى استفاده ابزارى به عمل آمد و بدين ترتيب تعاليم اسلام كه همواره بر شعار

«تناكحوا، توالدوا و تناسلوا»

استوار بود و روحانيت خود، قرنها مروج اين شعار بود، يكباره مبلغ شعار «زندگى بهتر با فرزند كمتر» شد.

در پايان اين مبحث بايد از اين نكته غافل نبود كه از ميان مسائل مختلف جغرافياى اقتصادى جمعيت، تنها رشد كمى جمعيت نيست كه به عنوان عامل منفى در توسعه اقتصادى اجتماعى بايد از آن ياد شود بلكه مسائل مهم ديگرى نيز در اين رابطه وجود دارد كه راه حلهاى مناسب خود را مى‌طلبد:

١.

نسبت جمعيت زن و مرد و تناسب جنسى جمعيت.

٢.

توزيع عادلانه و منطقى جمعيت در مناطق شهرى، روستايى و عشايرى.

٣.

درصد نيروى فعال در كل جمعيت.

٤.

ساختار سنى جمعيت، كودك، نوجوان، جوان، ميان سال و پير.

٥.

درصد مرگ و مير.

٦.

جمعيت ثابت و سيار با توجه به مسأله مهاجرت از روستاها به شهرها.

٧.

پراكندگى جمعيت در مناطق و استانهاى مختلف كشور.

٨.

ميزان اشتغال و ظرفيتهاى بالقوه كار.

٩.

كار و بيكارى واقعى و درصد كارهاى انگلى و كاذب.

١٠.

فرهنگ خانواده و رابطه آن با نرخ رشد جمعيت.