فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٢ - مبحث اول تعريف اقتصاد سياسى

يا اين دو سازمان اجتماعى منفك از يكديگر با تأثيرات متقابل تحولات مناسبى را در يكديگر ايجاد نمايند.

بسيارى از كسانى كه به طور مجرد و بدون پيش فرضهاى معين به تعريف اقتصاد سياسى پرداخته‌اند نتوانسته‌اند ترسيم دقيقى از آن ارائه دهند.

نويسنده كتاب

اقتصاد سياسى ايران

كه در مقدمه آن ناگزير از تعريف واژه اقتصاد سياسى به عنوان موضوع بحث و عنوان كتاب بوده است مى‌نويسد:

«اصطلاح اقتصاد سياسى يا سياسى اقتصادى، روش، ديدگاه و ره يافت مشتركى علمى است كه اگرچه نادقيق و نامنسجم نيست، متضمن ديدگاهى است كه به حل مشكلات واقعى توجه دارد نه به طرح معناهاى خيالى يا انتزاعى. در اين ره يافت مشترك علمى استدلال و شواهدى ارائه مى‌شود كه تركيبى است از نظريه، تاريخ و داده‌هاى آمارى.» [١]

بنابراين تعريف، نظريه تاريخ و داده‌هاى آمارى به عنوان منابع اصلى تجزيه و تحليل و يا توصيف اقتصاد سياسى معرفى شده‌اند، لكن از آنجا كه مطالعه به صورت مشترك در قلمرو سياست و اقتصاد انجام مى‌گيرد ناگزير بايد نظريات و تاريخ داده‌هاى آمارى در حوزه سياست در كنار نظريات و تاريخ داده‌هاى آمارى اقتصاد به صورت تحليلى يا توصيفى مد نظر قرار گيرد و استنتاج از مجموع اين مقوله‌هاى متفاوت انجام پذيرد.

بدون ترديد مطالعه تحليلى سه مقوله نظريه، تاريخ و داده‌هاى آمارى در هر كدام از حوزه سياست و اقتصاد خود خالى از اشكال نيست، زيرا با هر نظريه مى‌توان تاريخ و داده‌هاى آمارى را به گونه خاصى تجزيه و تحليل نمود، حال اگر نظريات مختلف در سياست و اقتصاد را در كنار يكديگر براى تجزيه و تحليل و حتى توصيف تاريخ و داده‌هاى آمارى به كار بنديم، مشكل دو چندان خواهد شد.

گرچه در اين ميان برخى از نظريات سياسى يا اقتصادى به دليل عدم توانايى در تجزيه و تحليل برخى از پديده‌هاى تاريخى به ويژه در تحليل داده‌هاى آمارى خود

[١] . رك: دكتر محمد على كاتوزيان، اقتصاد سياسى ايران، ص ٤٣، ترجمه نفيس عزيزى، نشر مركز، ١٣٧٣.