شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٥٥٦ - فريفتن منافقان پيغامبر را

ب ٢٨٥٨- ٢٨٤٩ غَزا: جنگ.

با دغايان نرد دغا باختن: ظاهراً مأخوذ است از آيه‌ «وَ مَكَرُوا وَ مَكَرَ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ.» (آل عمران، ٥٤) (به آنان به ظاهر پاسخى داد و راضى‌شان كرد.) فاش گفتن: كنايت از راز درون منافقان را آشكار ساختن و مكر ايشان را به رخشان كشيدن، هر چند آنان را خوش نيايد و كار به جنگ كشد.

تن زدن: خاموش گشتن.

قاصد: فرستاده و نماينده.

حاش لِلَّه: معاذ اللَّه، پناه بر خدا. (مبادا كه چنين باشد.) ايمان: جمع يمين: سوگند.

جُنّة بودن ايمان: مأخوذ است از آيه‌ «اتَّخَذُوا أَيْمانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ فَلَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ: سوگندهاى خود را سپرى گرفتند و از راه خدا رو گردان شدند پس براى آنان عذابى است خوار كننده.» (مجادله، ١٦) چون رسول باز گشت ايشان بيامدند و گفتند ما مى‌خواهيم تا به مسجد ما آيى ... و رسول ٦ بر در مدينه بود هنوز در شهر نرفته بود، پيراهنى بخواست تا در پوشد و آن جا رود. جبرئيل آمد و اين آيات آورد ... آن كه باز گفت از كفر و نفاق ايشان كه ايشان سوگند مى‌خورند ما الّا خير و نيكويى نمى‌خواهيم ... و بر اين سوگند خوردند كه‌