شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٣٩٥ - تتمه حكايت خرس و آن ابله كه بر وفاى او اعتماد كرده بود

ب ٢٠١٢- ٢٠٠٥ (گفت:) فاعلِ گفتِ نخست مردى است كه با خرس رفيق شده بود و فاعل فعل دوم مرد اندرز گوينده است.

(خرسى ...:) چرا به صورت آن مى‌نگرى كه حيوان درنده است، به سيرت آن بنگر كه چسان نگهبان بنده است.

(عشوه ده:) فريب دهنده.

(هليدن:) رها كردن، واگذاردن.

(رزقت نبود:) نصيب تو نبود كه از راهنمايى من بهره‌مند شوى.

(در بيشه رفتن:) كنايت از اعتماد كردن، رفيق شدن.

(يَنظُر بِنُورِ اللَّه:) به روشنايى خدا مى‌نگرد.

١٣٣١/ ١ عالمان راهنما چون نفسى پاكيزه دارند و از غرض و مرض دورند، هر چيز را چنان كه هست مى‌بينند اما جاهلان تنها ظاهر را مى‌نگرند. اين داستان رمز جدال ميان نفس و عقل است يا ادراك حسى و ادراك عقلانى يا راهنماى نادان و راهبر دانا. نفس و عقل هر دو آدمى را به سوى خود مى‌خوانند، تا كدام يك را پيروى كند.

[١] در حاشيه نسخه اساس: بختت