شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٦٣٣ - بقيه قصه ابراهيم ادهم بر لب آن دريا

صواب، و اسرار الهى به خاطر غيرتى كه در كتمان آن دارند در حجاب.

ب ٣٣٤٩- ٣٣٣٨ بر كار بودن: كوشا بودن.

دم جنبانيدن: كنايت از فروتنى نمودن، تواضع كردن.

حَيثُ ما كُنتُم: مأخوذ است از آيه‌ «وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ:\* و هر جا بوديد پس روهاى خود را به سوى آن (كعبه) بر گردانيد.» (بقره، ١٤٤) گام تيز: دويدن، تند رفتن.

جاىِ معاش: جاى ماندن، جاى آسودن.

وَحَل: گل، و در اينجا وَحَلها استعارت از كارهاى شبهه‌ناك است.

رُخصت: در اصطلاح علماى علم اصول برداشته شدن حكم است از مكلف به سبب عذرى و مقابل رخصت عزيمت است و آن رجوع به حكم است پس از رفع عذر.

مُضطر: (اسم مفعول از اضطرار) ناچارى. اشارت است به آياتى از قرآن كريم مانند: فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ.» (بقره، ١٧٣) گرفتن: مواخذه كردن.