تحف العقول ت کمره‌ای - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٤٢٠ - سفارش آن حضرت بهشام در وصف عقل

اى هشام همنشينى دين داران شرف دنيا و آخرتست، مشورت با خردمند خيرخواه يمن و بركت است و رشد و توفيق الهى است، و چون خردمند خيرخواه بتو نظرى داد مبادا مخالفت كنى كه مخالفتش هلاكت‌بار است.

(١) اى هشام بپرهيز از آميزش با مردم و انس با آنها مگر خردمند و امانت دارى در ميان آنها بيابى كه با او انس گير و از ديگران بگريز بمانند گريز تو از درنده‌هاى شكارى، و خردمند را سزد كه چون كارى كند از خدا شرم دارد، و چون نعمتى مخصوصش در رسد ديگرى را با خود در كار شريك كند، و چون يكى از امرت در پيش آيد كه ندانى كدام درست است و بهتر است ببين كدام بهواى نفس تو نزديكتر است، و با آن مخالفت كن زيرا بسيار است كه حق در مخالفت هواى نفس است، مبادا حكمت را بدست آرى و در نادانيش بگذارى. هشام گويد بآن حضرت گفتم: اگر ديدم مردى خواهان آنست جز اينكه فهمش بدرك آنچه بوى القاء شود رسا نيست؟ فرمود با او در نصيحت ملاطفت كن، و اگر دلتنگ شد خود را در فتنه ميفكن، و در حذر باش از رد كردن متكبران زيرا دانش خوار مى‌شود كه بر مدهوشان عرضه شود، گفتم اگر كسى باشد كه فهمش نميرسد از آن بپرسد؟ فرمود: اين نادانى او را بپرسش غنيمت شمار تا از فتنه گفتار و فتنه بزرگ رد كردن سالم بمانى، و بدان كه خداوند متواضعان را باندازه تواضعشان بالا نبرد بلكه باندازه عظمت و بزرگوارى خود بلند كند، و خائفان را باندازه ترسشان آسودگى ندهد بلكه باندازه كرم وجود خود امان سازد، و از غمنده‌ها باندازه غمشان كارگشائى نكند ولى باندازه مهر و رأفت خودكار گشايد، تو را چه گمانست بمهرورز و مهربانى كه بآزاركننده‌هاى دوستانش هم دوستى كند