تحف العقول ت کمره‌ای - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٤١١ - سفارش آن حضرت بهشام در وصف عقل

آزار از كمال عقل و مايه آسايش تن است در دنيا و آخرت.

(١) اى هشام راستى كه خردمند بكسى كه از تكذيبش نگرانست حديث نگويد. و از آنكه از دريغش بيم دارد خواهش نكند، و آنچه را نتواند وعده ندهد، و بدان چه از اميدواريش سركوب شود اميد نبندد، و بآنچه بيم درماندگى دارد اقدام نورزد، و امير المؤمنين ٧ بارها بيارانش سفارش ميكرد و ميفرمود: شما را بترس از خدا در نهان و عيان سفارش ميدهم، و بعدالت در خشنودى و خشم، و كسب در فقر و توانگرى و باينكه پيوست كنيد با كسى كه از شما ميبرد، و گذشت كنيد از كسى كه بشما ستم كند، و بدهيد بكسى كه از شما دريغ كند. بايد نظرتان عبرت باشد و خموشيتان فكرت، و گفتارتان ذكر. و سرشتتان سخاوت، زيرا بخيل ببهشت نرود و سخاوتمند بدوزخ نرود.

اى هشام خدا رحمت كند هر كه چنانچه بايد از خدا شرم كند، و سر و آنچه دارد نگهدارد و نيز شكم را هم با آنچه جا ميدهد، و مرگ را و پوسيدن را ياد كند، و بداند بهشت در درون ناگواريها است، و دوزخ در درون شهوتها و دلخواهها.

اى هشام هر كه خود را از اعراض مردم نگهدارد خدا روز قيامت از لغزشش ميگذرد، و هر كه خشم خود را از مردم باز دارد خدا در روز قيامت خشمش را از او باز دارد.

اى هشام خردمند دروغ نگويد گرچه طبق ميل او باشد.

اى هشام در دسته شمشير رسول خدا ٦ اين عبارت يافته شد كه: سركش‌ترين مردم بر خدا كسيست كه جز زننده خود را بزند، و جز كشنده خود را بكشد، و هر كه خود را وابسته جز موالى خود سازد بدان چه خدا بر پيغمبرش محمد ٦ نازل كرده كافر است، و هر كه بدعتى گزارد با بدعت‌گزارى را جا دهد