تحف العقول ت کمره‌ای - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٢٤٧ - اقسام جهاد

جمعه و آن عرش نزديك خدا است كه از آن زمين پهناور شده و بر آن در نور ديده شود و از آن آسمان بر پا شده، و اما ارواح كفار در اين دنيا گردآورى شوند در حضرموت كه پشت شهر يمن است سپس خدا آتشى از مغرب و آتشى از مشرق برانگيزد كه ميان آنها دو باد است و همه مردم بسوى اين صخره محشور شوند در همان بيت المقدس و در سمت راست آن صخره باز داشت شوند و بهشت براى پرهيزكاران خودنمائى كند، و دوزخ در سمت چپ آن صخره است در عمق آن زمين و فلق و سجين در آنست و همه مردم از نزد صخره پراكنده شوند، و هر كس را بهشت بايد از نزد صخره در آن در آيد و هر كه را دوزخ سزد از نزد صخره بدان رود.

(١)

اقسام جهاد

(٢) پرسش شد كه جهاد فريضه است يا سنت؟ در پاسخ فرمود: جهاد بر چهار گونه است دو تا فرض است و يكى جهادى كه بدان اقدام نشود مگر با فرض، و يكى جهاد سنت است اما يكى از دو جهاد فرض جهاد شخص است با نفس خود در كناره‌گيرى از معاصى خدا و آن بزرگترين جهاد است، و جهاد با آن كفارى كه هم‌مرز با شمايند فرض است.

و اما جهادى كه سنت است و جز با فرض انجام نشود آن جهاد با دشمن است و واجب است بر همه امت و اگر جهاد را ترك كنند عذاب بر آنها آيد اين عذاب امت را فراگيرد و آن سنت است بر امام و حدش اينست كه امام با امت بر سر دشمن رود و با آنها جهاد كند.