تحف العقول ت کمره‌ای - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٤٩٦ - (شرح تندرستى)

از طرف خدا جل و عز آورده‌اند، و دورى از وسائلى كه از آن نهى شدند و همان روشهاى شيطانست، و وعده خدا كه نعمت ابديست همان بهشت است، و خانه فانى دنيا است، و خانه ديگر كه باقيست همان آخرتست، و عقيده ميان جبر و تفويض همان اختيار و امتحان و آزمايش است بوسيله توانشى كه خدا ببنده داده و توانش در پنج نمونه است كه امام صادق ٧ آنها را نام برده (صحت خلقت، آزادى راه، مهلت در وقت، زاد و توشه، سبب مهيج) و فرموده كه جوامع فضل را فراهم دارند و من آنها را با گواه از قرآن و بيان توضيح ميدهم ان شاء اللَّه.

(١)

(شرح تندرستى)

(٢) اما فرمده امام صادق ٧ در اين باره معنايش اينست كه انسان كمال آفرينش و حواس كامل و ثبات عقل و تمييز، و زبان گويا دارد، و اين معنى گفته خداست (٧٢- الاسراء) و هر آينه گرامى داشتيم آدميزاده‌ها را و آنها را به بيابان و دريا مسلط كرديم، و از خوراكهاى خوب روزى آنها كرديم، و بر بسيارى از كسانى كه آفريديم بخوبى برتريشان داديم- خداى عز و جل گزارش داده كه آدميزاده‌ها را بر ديگر آفريدگانش از بهائم و درنده‌ها و جانوران دريا و پرنده‌ها و هر جنبنده‌اى كه حواس آدميزاده دركش كند برترى داده بوسيله تمييز عقل و گويائى و اينست مقصود از قول خدا (٤- التين) هر آينه آفريديم انسان را در بهترين بنياد- و گفته خدا (٦- الانفطار) أيا انسان چه چيزت بپروردگارت كه كريم است فريبا كرده. آنكه تو را آفريده و درست كرده و معتدل ساخته. در هر پيكره‌اى كه خواسته تو را تركيب بندى نموده- و در