تحف العقول ت کمره‌ای - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١٢٧ - (فرمان آن حضرت به أشتر وقتى او را والى مصر و اعمال آن نمود)

٢- دفترداران عامه و خاصه ٣- قاضيان دادگسترى ٤- كارمندان حق و ارفاق ٥- جزيه پردازان و خراج‌گزاران از اهل ذمه و مردم مسلمان ٦- تجار و اهل صنعت ٧- طبقه پائين كه حاجتمند و مستمند و بينوايند و خداوند براى هر كدام سهمى نام برده و در كتاب خود و سنت پيغمبرش مقررى معين ساخته و نوشته آن نزد ما محفوظ است.

(١) قشون باذن خدا پناه رعيت و زينت حكومت و عزت دين و وسيله امنيت و آسايش هستند و رعيت زندگى نتوانند جز بوجود آنان و قشونها زندگى نتوانند جز بوسيله آنچه خدا براى آنها برآورد از خراج و ماليات كه بوسيله آن بتوانند با دشمن خود بجنگند و بدان دلگرم باشند و نياز آنها را تأمين كند و اين دو صفت نپايند مگر بوسيله دسته سوم كه قاضيان و دفترداران و كارمندانند كه در كارها حكم بدهند و عدالت را پديدار كنند و منافع را جمع‌آورى نمايند و بر كلى و جزئى كارها امين باشند، و همه اينان را قوامى نباشد جز بوسيله بازرگانان و اهل صنعت بوسيله اينكه ما يحتاج آنها را جمع‌آورى كنند و فراهم سازند و بازار بوجود آورند و آنان را از تهيه نيازمنديها بدست خود بى‌نياز سازند، و آن طبقه واافتاده كه حاجتمند و بينوايند بايد پذيرائى شوند و در بودجه خدا داده براى هر كدام جايى است و هر كدام را بر والى حقى است باندازه‌اى كه او را نگهدارى كند، والى از آنچه خدايش در عهده نهاده بيرون نيايد جز با توجه و يارى جستن از خدا و دل نهادن بمراعات حق و صبر در هر آنچه بر او آسان باشد يا دشوار، آن را كه از قشونت فرمانده ميكنى بايد در پيش تو از اخلاصمند باشد نسبت بخدا و رسولش و امامت و از همه باتقواتر و بردبارتر و داناتر و با تدبيرتر باشد، از كسانى باشد كه هنگام خشم‌