علم سلوک - فضلى، على - الصفحة ٢٧٠ - ٤ قداست و پاكى
با يقين ريشهدار در حوزه معرفت و تقواى پايدار در حوزه عمل، آن را به قلب خويش ارزانى داشته است.
امامصادق (ع) فرمود: «دلت را با تقوا و يقين پاك گردان.»[١] زيرا به فرموده امام على (ع) «تقوا دواى درد دلها و پاككننده چرك جانهاست.»[٢]
طهارت بر پايه لايههاى انسانى مراتبى دارد كه برخى آنها عبارتند از: طهارت حسّ، طهارت خيال، طهارت عقل، طهارت نفس، طهارت قلب، طهارت روح و طهارت سرّ.[٣] همه اين مراتب، براساس مراتب تقوا كه روح آن پرهيز از انواع گوناگون حجاب است، تحصيل مىشود.
طهارت حسّ، طهارت بدن از نجاست ظاهرى و پرهيز اعضا از انجام امور ناشايست شرعى و عقلى و نيز پرهيز حواس از ادراك امورى است كه نيازى به آنها نيست. در نتيجه تجلّى عبودى، يعنى مرحله تجلّيه حاصل شود و زمينه تهذيب اخلاق فراهم گردد.
طهارت خيال، طهارت از اعتقادات بىپايه و تخيلات زشت و پرهيز خيال از صورتسازىهاى ناهنجار و نيز جولان در ميدان آمال و آرزوهاست تا خيال صاف، زلال و توانا گردد و معانى پاك ملكوتى را در خواب و بيدارى به صور زيبايى مبدل سازد و تمثّل دهد.
طهارت عقل، طهارت از حدود اعتقادات عقلانى و پرهيز از تقييد نتايج افكار است تا علىرغم صحت اين اعتقادات، آنها را نمايانگر همه حقيقت واقعيت
[١] -« طهّر قلبك بالتقوى و اليقين.»(( منسوب به) الامام جعفر بن محمد الصادق( ع)، مصباح الشريعة، ص ٥٩.)
[٢] -« ان تقوى الله دواء داء قلوبكم ... و طهور دنس انفسكم.»( نهجالبلاغه، خطبة ١٩٨، ص ٢٣٢.)
[٣] - بنگريد به: محمد بن حمزه فنارى، مصباح الأنس، ص ٣٧ و ٣٨؛ حسن حسنزاده آملى، يازده رساله، ص ٤٥- ٤٣.