ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٨١ - شرحها

مجلسى (ره) گويد: بدان كه اخبار در باره زيد مختلف است، بعضى از آنها دلالت دارد كه دعوى امامت كرده است و كافر است ولى بسيارى از اخبار دارد كه موضوع دعوت او اقامه امامى مرضى و پسنديده از آل محمد بوده است و مقصودش سرنگون كردن خلافت جور و برگرداندن حق به اهلش بوده است و بسا گفته‌اند كه زيد در باطن از طرف امام صادق (ع) اجازه شورش بر عليه حكومت بنى اميه داشته گر چه به حسب ظاهر امام او را نهى مى‌كرده براى تقيه و اين دور است، بعضى هم گفته‌اند جهاد او به منظور دفع شر آنها بوده است از اهل بيت چون جهاد مرزداران در زمان غيبت براى دفع شر كفار از مسلمانان يا از باب دفاعى كه شخص براى حفظ جان خود و حفظ حرمش و مالش مى‌كند و علت اينكه برنامه شورش خود را مجمل تنظيم كرده بود اين بود كه عامه با او همكارى كنند و خصوص شيعيان از شورش او زيانمند نشوند، تا اينجا كلام مجلسى است.

در شرح اين حديث به دو نكته بايد توجه كرد:

١- ماهيت نهضت و خروج زيد بن على (ع) و انطباق آن با حقيقت‌