ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمرهاي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٧٠٩ - شرحها
اطلاق شهيد بر امت نسبت به مردم كه در آيه (١٣٨ سوره بقره) بيان شده است، در اين آيه توجه به چند موضوع لازم است:
اول: اينكه امت وسط يعنى چه؟ بعضى گفتهاند مقصود از" وسط" عدالت است يعنى شما را امت عادل قرار داديم تا گواه بر مردم باشيد، و اين موضوع عدالت با گواهى مناسب است و به عبارت ساده معنى اين است كه شما را عادل نموديم تا گواه باشيد، چون گواه بايد شخص عادلى باشد، در اينجا اين بحث به ميان مىآيد كه اگر مقصود از عدالت همان عدالت اخلاقى و عملى است كه در شاهد لازم است چگونه خدا امتى را عادل مىسازد؟ با اينكه صفت عدالت را بايد خود عادل تحصيل كند و به جعل خدا نيست، مگر مقصود اين باشد كه چون شريعت اسلام سهل و آسان است، تحصيل عدالت در آن براى همه كس ميسر است، به خلاف شريعت توراة و انجيل كه احكام سخت دارد مثلا در توراة تكاليف سختى بوده كه در قرآن بنام" اصْر" تعبير شده و از امت اسلام برداشته شده و در انجيل است كه عيسى به پيروان خود مىفرمايد: هر كه مىخواهد از من پيروى كند بايد چوبه دار خود را بدوش كشد و دنبال من بيايد، بنا بر اين مفاد آيه اين است كه شما مسلمانان به آسانى مىتوانيد عادل باشيد تا گواه بر مردم ديگر گرديد.
دوم: اينكه مقصود از مردمى كه اين امت وسط و عادل بايد شاهد آنها باشند كيانند؟ و چون اين آيه بعد از آيات راجع به حال يهود است و مقدمه اعلام تغيير قبله است از بيت المقدس به مكه معظمه ظاهر چنين است كه مقصود شاهد بودن امت اسلامى است نسبت به يهود و نصارى و بلكه مشركين و شاهد بودن مسلمين از دو نظر است:
اول: از اين نظر كه اسلام را به آنها تبليغ كنند، چنانچه پيغمبران به سائر مردم تبليغ كنند و چون تبليغ دين كار علماى امت است مقصود اين است كه مبلغان و علماى شما مسلمانان به منزله پيغمبران گذشته هستند و رتبه