اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ١٩٩ - مطلب اول تقييد پذيرى وضع

مبحث دوم: احكام و خصوصيات دلالت وضعى لفظى‌

به منظور بحث درباره احكام و خصوصيات دلالت وضعى لفظى، لازم است به مطالب ذيل بپردازيم:

١) تقييد پذيرى وضع؛

٢) عدم دخالت اراده در وضع به نحو حيثيت تقييدى؛

٣) نقش اراده در دلالت وضعى به نحو حيثيت تعليلى.

مطلب اوّل: تقييد پذيرى وضع‌

مرحوم آخوند (صاحب كفايه)، در معانى حرفيه نظريه‌اى دارند كه منجر به طرح اين مبحث شده است. معظّم له، معتقد است موضوع له در معانى حرفيه و معانى اسميه يكى است؛ لكن تفاوت ميان معناى حرفى- نظير: معناى «من» با معناى اسمى نظير «ابتداء»- على‌رغم اتحاد اين است كه حرف يعنى «من» براى معناى «ابتداء مقيد به لحاظ آلى» وضع شده و كلمه «ابتداء» كه اسم است براى معناى «ابتداء مقيد به لحاظ استقلالى» وضع گرديده است. مرحوم آخوند تأكيد دارند كه لحاظ آلى و استقلالى قيد وضع است نه قيد موضوع له. معظّم له در اين رابطه مى‌گويد: