اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ١٠٥ - \* دلالت به حمل اولى و حمل شايع

مقدّمات بحث‌

پيش از آنكه به مباحث مربوط به اين فصل بپردازيم لازم است مقدمتاً به چند مطلب مهم اشاره كنيم:

مقدمه اوّل: تفسير دلالت‌

دلالت رابطه‌اى است ميان دو معلوم ذهنى كه به سبب آن التفات ذهنى به يكى از دو معلوم، التفات ذهنى نسبت به معلوم ديگر را درپى دارد، اين «درپى داشتن» همان است كه از آن به «دلالت» تعبير مى‌كنيم.

مقدمه دوم: تقسيمات دلالت‌

\* دلالت به حمل اوّلى و حمل شايع:

صوَر ذهنى، معمولًا حاكى از خارج‌اند. تصوير ذهنى «آتش»، آتشى را كه در خارج است حكايت مى‌كند و به همين دليل است كه اوصاف آتش خارجى را بر اين تصوير ذهنى، بار مى‌كنيم و مى‌گوييم: «گرم است»، «مى سوزاند» و «روشن مى‌كند».

بنابر اين به طور معمول، تصوير ذهنى «آتش» تصوير ذهنى اشيايى را به دنبال دارد كه در خارج با آتش ملازم و همراهند.

گاه مى‌شود ذهن آدمى، نگاهى دوم به تصوير ذهنى مى‌افكند و آن را جدا از حكايت از خارج مى‌بيند. در اينجا تصوير بردارى ذهنى جديدى، صورت گرفته است كه موضوع آن، موجود خارجى نيست بلكه خود تصوير ذهنى است. يعنى در اين نگاه دوم، ذهن از همين صورت‌