اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ٣٥٥ - مطلب اول عدم توقف بحث صحيح و اعم بر حقيقت شرعيه

بخش اوّل: عناوين عبادات‌

بحث درباره مسمّاى عناوين عبادات را و اينكه براى صحيح، يا اعم از صحيح و فاسد وضع شده‌اند، طى چند مطلب پى مى‌گيريم:

مطلب اوّل: عدم توقّف بحث صحيح و اعم بر حقيقت شرعيه‌

بحث و نزاع در اين باره كه الفاظ شرعيه براى «صحيح» وضع شده‌اند يا براى «اعم»؟ موقوف بر اثبات حقيقت شرعيه نيست؛ بلكه بر ساير مبانى نيز قابل تصوّر است.

توضيح اينكه: در الفاظ شرعى به كار رفته در معانى شرعيه سه مبنا وجود دارد:

١) حقيقت شرعيه؛

٢) حقيقت عرفيه لغويه؛

٣) مجاز.

بنابر حقيقت شرعيه تصوّر نزاع روشن است؛ زيرا نزاع در صحيح و اعم چنين خواهد بود كه آيا الفاظ شرعيه از سوى شارع، وضع براى معناى شرعى صحيح شده‌اند؟ يا براى معناى شرعى اعم از صحيح و فاسد؟

بنابر حقيقت لغويه- كه مختار ما نيز همين بود- نيز تصوّر نزاع روشن است؛ زيرا نزاع در صحيح و اعم چنين خواهد بود كه معناى لغوى عرفى چنين الفاظى آيا خصوص صحيح است يا اعم از صحيح و فاسد است؟