اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ١٦٤ - نتيجه اول

در اينجاست كه قرن اكيد، نقش دارد. قرن اكيد، موجب مهارت ذهن در اعمال حكايت صورت لفظ از معنا مى‌شود، به طورى كه به مجرّد سماع لفظ و حضور صورت لفظ در ذهن، حكايت لفظ از معنا براى ذهن حاصل شده و لفظ از معنا حكايت مى‌كند.

اين مراحل سه گانه در طفل، به وسيله تقليد، به سرعت انجام مى‌گيرد و در افراد بزرگسال، هرچه قوه تقليد آنها قوى تر باشد؛ مراحل ياد گيرى زبان در آنها سريع تر خواهد بود.

\* نتايج نظريه اعتبار حكايت:

نتايجى كه بر نظريه اعتبار حكايت لفظ از معنا بار مى‌شودعبارت‌اند از:

نتيجه اوّل:

اشكالاتى را كه بر نظريه قرن اكيد متوجّه دانستيم برطرف مى‌شوند:

اشكال اوّل‌: اين بود كه قرن اكيد اثر وضع است نه خود وضع و اينكه گاه قرن اكيد هست وضع نيست و گاه وضع هست قرن اكيد نيست. بنابر نظريه حكايت اعتبارى لفظ از معنا، قرن اكيد- كه همان تمرين و سپس مهارت ذهنى در اعتبار حكايت لفظ از معناست- طبيعتاً بعد از وضع به وجود مى‌آيد. بنابر اين، مشكل متأخّر بودن قرن اكيد از وضع، بدين وسيله، حل مى‌شود و نيز مشكل نسبت عموم من وجه بين وضع و قرن اكيد، بدين ترتيب حل مى‌شود؛ زيرا ديگر قرن اكيد، عين حقيقت وضع نيست؛ بلكه وسيله تمرين و مهارت ذهنى در اعمال حكايت لفظ از معناست. بنابر اين، در آنجا كه وضع هست و قرن اكيد نيست، مهارت ذهن در اعمال حكايت لفظ از معنا به وجود نيامده است؛ اگرچه رابطه وضعى لفظ با معنا برقرار است. و لذا با استعمال لفظ در معنا و التفات سامع به اعتبار حكايت لفظ از معنا (علم و التفات به وضع) ذهن سامع از لفظ به معنا منتقل مى‌گردد و دلالت حاصل مى‌شود؛ اگرچه قرن اكيد نيست.

و در آنجا كه قرن اكيد هست وضع نيست تكرار اقتران دو صورت از معنا وجود دارد (نظير اقتران صورت لفظ بع بع با صورت گوسفند در ذهن). لكن، اعتبار حكايت لفظ از آن معنا به وجود نيامده است، به همين سبب على رغم اقتران اكيد و تداعى معانى دلالت وضعى وجود ندارد.