موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٩٤ - فصل ششم در بيان تحصيل ملكه حلم است

فصل ششم در بيان تحصيل ملكه حلم است‌

بايد دانست كه انسان مادامى كه در اين دنيا است، به واسطه آن‌كه در تحت تغيّرات و تصرّفات واقع است، تبديل هر ملكه [اى‌] به ملكه [اى‌] مى‌تواند بكند، و اين‌كه مى‌گويند: «فلان خُلق، فطرى و جبلّى است و قابل تغيير نيست» [١]، كلامى است بى‌اساس، و پايه علمى ندارد.

و اين مطلب، علاوه بر آن‌كه برهانى است در فلسفه‌ [٢]، و وجدانى نيز هست، شاهد بزرگش آن است كه در شريعت مطهّره، تمام اخلاق فاسده مورد نهى واقع شده است و براى علاج آنها دستور داده شده، و تمام اخلاق حسنه مورد امر است و براى تحصيل آنها نيز دستور رسيده است. پس انسان مادامى كه حيات دنياوى را از دست نداده، بايد قدر آن را بداند و در تحصيل ملكات فاضله كه اساس سعادت بر آنها نهاده شده، بايد كوشش كند و با هر رياضتى است، پس از قلع ملكات خبيثه از نفس، در تحصيل مقابلات آنها كه جنود عقل و رحمان است، بايد جان‌فشانى كند و خوددار از آن نباشد، و نبايد به نداشتن اخلاق فاسده فقط، قانع شود؛ زيرا قلع مادّه فساد، مقدّمه براى اصلاح و تكميل نفس است.

و آنچه بيشتر مورد نظر [است‌]، حصول كمالات روحانيه است كه مايه سعادت انسانى است و مقدمه كمال تامّ توحيدى است؛ چنانچه تقوا، خود نيز

[١] ر. ك: صفحه ٥٢.

[٢] الحكمة المتعالية، ج ٩، ص ٨٦، فصل ٢- ٣، از باب ٩؛ اخلاق ناصرى، ص ١٠١.