موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٩٨ - فصل هفتم در ذكر فضائل حلم از طريق منقول
وجود است- توصيف به حلم فرموده است؛ در سوره هود، آيه ٧٥ فرمايد: إِنَّ إِبْراهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُنِيبٌ [١]، و حضرت اسماعيل «ذبيح اللَّه» را نيز به حلم توصيف فرموده؛ در سوره صافّات، آيه ١٠١ فرمايد: فَبَشَّرْناهُ بِغُلامٍ حَلِيمٍ؛ در مقام بشارت به حضرت ابراهيم مىفرمايد: «بشارت داديم او را به پسر بردبار»، و از ميانه تمام اوصاف كمال، اين صفت را انتخاب فرموده، و اين از غايت عنايت ابراهيم خليل به اين صفت كمال بوده است، و يا عنايت حق تعالى، يا هر دو؛ و در هر صورت، برجستگى اين ملكه شريفه را ثابت مىكند.
و در روايات شريفه از اين خُلق شريف مدح شايان شده؛ در كافى شريف، سند به حضرت باقر العلوم- سلام اللَّه عليه- مىرساند كه گفت: «همانا خدا دوست مىدارد با حياء حليم را» [٢].
و در روايت ديگر مىفرمايد: «رسول خدا گفت: همانا خدا دوست مىدارد با حياء حليم عفيفِ بسيار با عفَّت را» [٣]، و پيش اهل محبت و معرفت، اين مدح، بالاترين مدحها است؛ زيرا كه نزد آنان محبّت الهى با هيچ چيز مقايسه نشود و هيچ چيز موازنه با آن نكند، و از شيخ بهائى- رحمه اللَّه- منقول است كه گفته: «خداوند كسى را كه دوست دارد، از لقاء خود محروم نكند و او را به وصال خود برساند» [٤].
[١] «حقّا كه ابراهيم، بُردبار و دلسوز و بازگشت كننده بود». (هود (١١): ٧٥)
[٢] متن حديث، اين است: «إنَّ اللّهَ- عَزَّ وَجَلَّ- يُحِبُّ الحَيِيِّ الحَلِيمَ». (الكافي، ج ٢، ص ١١٢، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب الحلم»، حديث ٤)
[٣] متن حديث نبوى، چنين است: «إنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْحَيِّىَّ الْحَلِيمَ الْعَفِيفَ الْمُتَعَفِّفَ». (الكافي، ج ٢، ص ١١٢، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب الحلم»، حديث ٨)
[٤] ر. ك: الأربعون حديثاً، شيخ بهايى، ص ٤١٥- ٤١٦.