موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٠٥ - فصل دوم در درجات و مراتب زهد است

فصل دوم در درجات و مراتب زهد است‌

بايد دانست كه از براى زهد، همچون ساير صفات نفسانيه و مقامات انسانيه مراتب و درجاتى است بى‌شمار كه به حسب جزئيّات، تحت احصاء و حصر نيايد، و ما به‌طور كلى اشاره [اى‌] به بعض مراتب آن به قدر مناسب با اين اوراق مى‌كنيم:

درجه اوّل، زهد عامه است، و آن عبارت است از اعراض از دنيا براى رسيدن به نعيم آخرت، و اين درجه، در حقيقت كسبى است كه از روى ايمان به بعض منازل آخرت پيدا شده است، و صاحب اين مقام در اسارت شهوت است، لكن به حكم عقل شهوات زايله حقيره را ترك مى‌كند براى رسيدن به لذّات باقيه شريفه. پس اين ترك شهوت براى شهوت است.

و از اين درجه محسوب است اعراض از دنيا براى خوف از عقاب عالم آخرت، گرچه در اطلاق زهد بر اين ترك و اعراض از روى خوف مسامحه است.

هر چند در روايت منقول از عيون اخبار الرضا [١] وارد است كه از حضرت صادق- سلام اللَّه عليه- سؤال شد از زاهد در دنيا، فرمود: «كسى است كه ترك مى‌كند

[١] عيون اخبار الرضا عليه السلام يكى از منابع حديثى اماميه بوده، و از تأليفات شيخ المحدِّثين‌محمّد بن على بن بابويه قمّى مشهور به شيخ صدوق (متوفّاى سال ٣٨١ ق) است. وى اين اثر ارزشمند را در احوال و احاديث امام على بن موسى الرضا عليهما السلام در ١٣٩ باب تحرير و تنظيم كرده، و آن‌را به وزير دانشمند صاحب بن عبَّاد ديلمى اهداء نموده است. (الذريعة، ج ١٥، ص ٣٧٥)