موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٨٥ - فصل سوم در بيان خطرات انحراف قوّه غضبيّه

در كافى شريف، از حضرت صادق حديث كند كه پيغمبر فرمود: «غضب فاسد كند ايمان را، آن‌چنان كه سركه فاسد كند عسل را» [١].

چه بسا كه اين قوه كه چون سگ عَقُور است، در حال شدّت، اختيار را از دست انسان بگيرد و سركشى آغاز كند و انسان را به هتك نواميس محترمه و قتل نفوس مؤمنين وادار كند، و چه بسا كه ظلمت آن، نور ايمان را خاموش كند و اين آتش افروخته شده، تمام عقايد حقّه و انوار معرفت و ايمان را بسوزاند و مبدأ هزاران جهالت و سفاهت شود كه در تمام عمر، انسان نتواند جبران آن كند.

خطر اين قوّه از ساير قوا بيشتر است؛ زيرا كه اين قوّه با سرعت برق گاهى كارهاى بسيار بزرگ خانمان‌سوز كند و با يك دقيقه انسان را از تمام هستى و سعادت دنيا و آخرت ساقط كند.

حكما گويند: «مَثَل انسان در حال فَوَران غضب، مَثَل غارى است كه در آن آتش افروزند و در آن، شعله‌هاى آتش و دودها محتقن و محبوس شود و درهم‌پيچيده گردد، و از شدت فوران آن، سخت نفير و صدا كند.

خاموش‌نمودن چنين آتش سوزان درهم‌پيچيده [اى‌] سخت مشكل است؛ زيرا كه هر چه براى خاموش‌نمودن آن، در دهنه آن ريزند، آن را بلع كند و جزءِ خود نمايد؛ چنانچه آب‌ها را به صورت آتش درآورد و بر اشتعال خود به واسطه آنها بيفزايد» [٢].

از اين جهت، انسان در اين حال كه حال سفاهت و جهالت و سَبُعيت است، كور و كر شود از رشد و هدايت، و موعظه و پند در مزاج او به‌عكس نتيجه دهد

[١] متن حديث، اين است: «قالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: الغَضَبُ يُفْسِدُ الإيمانَ كَما يُفْسِدُ الخَلُّ العَسَلَ». (الكافي، ج ٢، ص ٣٠٢، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب الغضب»، حديث ١)

[٢] تهذيب الأخلاق وتطهير الأعراق، ص ١٦٤- ١٦٥؛ أخلاق ناصرى، ص ١٧٥- ١٧٦.