إِلهٌ وَ فِي الْأَرْضِ إِلهٌ‌ [١] و قوله: هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ‌ [٢] كه هر يك اشاره به علوم عاليه حكمتِ ماقبل الطبيعه است به وجه عرفانى، و هر كس مراجعه به احاديث شريفه اهل بيت عصمت و طهارت كند، خصوصاً كتاب اصول كافى شريف و توحيد شيخ صدوق‌ [٣] و همين‌طور كتاب نهج البلاغه‌ [٤] و ادعيه مأثوره از آن بزرگواران؛ خصوصاً صحيفه سجّاديه‌ [٥] از روى تدبّر و تفكر، خواهد دانست كه مشحون از علوم الهيه و معارف ربّانيه و اسماء و صفات و

[١] «اوست كه هم در آسمان خداست، و هم در زمين خداست». (الزخرف (٤٣): ٨٤)

[٢] «او اوّل و آخر و ظاهر و باطن است». (الحديد (٥٧): ٣)

[٣] توحيد شيخ صدوق رحمه الله كتابى است حديثى و بسيار ارزشمند تأليف شيخ المُحدّثين‌محمّد بن علىّ بن حسين قُمى، كه در آن روايات مربوط به موضوعات توحيد، اسماء و صفات حق تعالى‌ را جمع‌آورى كرده است. اين كتاب ذى قيمت، مورد عنايت و شرح نويسى گروهى از علماى اماميه بوده است. (الذريعة، ج ٤، ص ٤٨٢)

[٤] نهج البلاغة، مجموعه‌اى از سخنان اميرالمؤمنين علىّ بن أبى‌طالب عليهما السلام است، كه توسّط محمّد بن حسين بن موسى‌ مشهور به شريف رضى (متولّد ٣٥٩- متوفّى ٤٠٦ ق) جمع‌آورى شده، و در رجب سال ٤٠٠ هجرى، كار تأليف و جمع‌آورى آن به پايان رسيده است. اين كتاب مشتمل بر سه بخش است: خطبه‌ها، نامه‌ها و كلمات قصار آن امام همام عليه السلام. بر نهج البلاغة شروح زيادى نوشته شده است كه معروف‌ترين آنها عبارتند از: ١- شرح ابن أبي‌الحديد مُعتزلى، ٢- شرح كمال الدين ابن ميثم بحرانى. (الذريعة، ج ٢٤، ص ٤١٣، و ج ٤، ص ١٤٤، و ج ٦، ص ٢٢٨)

[٥] صحيفه سجّاديه، مجموعه‌اى از دعاهايى است كه سند آن به امام چهارم شيعيان، حضرت علىّ بن حسين زين‌العابدين عليهما السلام مى‌رسد. از اين كتاب گرانبها به زبور آل محمّد و صحيفه كامله نيز ياد مى‌شود. بر اين اثر جاودان شروح مختلفى نگاشته شده، كه از همه مبسوطتر، شرح عالم محقّق سيّد عليخان مدنى شيرازى به نام رياض السالكين است. (الذريعة، ج ١٥، ص ١٨)