موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٦٩ - فصل هفتم در بيان آنكه «تواضع» از جنود عقل و از لوازم فطرت مخموره است، و «تكبّر» از جنود جهل و از لوازم فطرت محجوبه است

فصل هفتم در بيان آن‌كه «تواضع» از جنود عقل و از لوازم فطرت مخموره است، و «تكبّر» از جنود جهل و از لوازم فطرت محجوبه است‌

يكى از فطرت‌هايى كه تمام عائله بشرى بر آن مخمورند به‌طورى كه در تمام افرادِ اين نوع، احدى را برخلاف آن نتوان يافت، تواضع و فروتنى و تعظيم، پيش عظيم و بزرگ است. قلب انسانى اگر عظمت و بزرگى كسى را ادراك كرد، ناچار و از روى جبلّت و فطرت (بدون اعمال رَويّه) از او تعظيم كند و در پيشگاه او سر كوچكى فروآورد و متواضع و فروتن شود، و به تبع اين تواضع و فروتنى براى آن بزرگ، براى توابع و بستگان او نيز متواضع شود به‌طور تبع و بستگى.

و چون فطرت، متواضع پيش عظيم مطلق و بزرگ به تمام معنا و تمام حقيقت است، از اين جهت اگر براى او احتجاب و اختمار در طبيعت و احكام طبيعت رخ ندهد، تعظيم و تواضع استقلالى او براى حق تعالى- جَلَّتْ عظمتُهُ- است كه عظيم عَلى الإطلاق است و تمام بزرگى‌ها و عظمت‌ها و جلال و جمال‌ها، ظلِّ عظمت و جلال و جمال او است.

پس انسان، به حسب فطرت اصليه غيرمحجوبه به احكام طبيعت، براى حق تعالى بالذات و براى مظاهر جمال و جلالِ او بالعرض، متواضع است، و تواضع براى بندگان عين تواضع از حق است.

و از اين تواضع كه روى فطرت اصليه ظهور كند، دست تصرّف نفس و شيطان كوتاه است. از اين جهت، اين تواضع براى خود و خودخواهى نيست، و از طمع و چشم‌داشت براى استفاده، مُنزَّه و مُبرّا است.