موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٦٢ - فصل پنجم در شمّه اى از احاديث شريفه در اين باب

نيز براى خدا نيست، بلكه براى نفس أمّاره است؛ زيرا كه اگر براى تقرّب به خدا بود، بايد به تواضع متّصف شوند كه از همه چيز، انسان را به خدا نزديك‌تر مى‌كند.

و در كافى شريف نقل كند كه «عيسى بن‌مريم به حَواريين گفت: من حاجتى به شماها دارم آن را برآوريد. گفتند: حاجتت روا است اى روح اللَّه! پس برخاست و پاهاى آنها را شست‌وشو داد. گفتند: ما سزاوارتر بوديم در اين كار از تو. فرمود: سزاوارترين مردم به خدمت نمودن به خلق، عالِم است، و من براى شما اين‌گونه تواضع كردم كه شما نيز براى مردم بعد از من اين‌گونه تواضع كنيد، و آن گاه عيسى گفت: به تواضع تعمير مى‌شود حكمت، نه به تكبّر. چنان كه در زمينِ نرم زراعت مى‌رويد، نه در كوهستان» [١].

ذكر احوال رجالِ بزرگ و اولياء و انبياء كه در قرآن كريم و احاديث شريفه وارد شده، براى تاريخ‌گويى نيست، بلكه براى تكميل بشر است كه از حالات بزرگان عالم عبرت گيرند و خود را به صفات كريمه آنان و اخلاق فاضله ايشان، متّصف كنند.

و اين حديث شريف را، خصوص علماء و بزرگان، بيشتر بايد مورد نظر قرار

[١] متن حديث، اين است: «قالَ عِيسى بْنُ مَرْيَمَ عليه السلام: يا مَعْشَرَ الْحَواريِّينَ لِي إلَيْكُمْ حاجَةٌ اقْضُوها لِي. قالُوا: قُضِيَتْ حاجَتُكَ يا رُوحَ اللَّهِ، فَقامَ فَغَسَّلَ أقْدامَهُمْ. فَقالُوا: كُنّا نَحْنُ أحَقَّ بِهذا يا رُوحَ اللَّهِ.

فَقالَ: إنَّ أحَقَّ النّاسِ بِالخِدْمَةِ الْعالِمُ. إنَّما تَواضَعْتُ هكَذا لِكَيْما تَتَواضَعُوا بَعْدِي فِي النّاسِ كَتَواضُعِي لَكُمْ. ثُمَّ قالَ عِيسى عليه السلام: بِالتَّواضُعِ تُعْمَرُ الْحِكْمَةُ لا بِالتَّكَبُّرِ، وَكَذلِكَ فِي السَّهْلِ يَنْبُتُ الزَّرْعُ لا فِي الْجَبَلِ». (الكافي، ج ١، ص ٣٧، «كتاب فضل العلم»، «باب صفة العلماء»، حديث ٦)