موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٧٤ - فصل چهارم در ذكر شمّه مختصرى در فضائل علم از طريق نقل

تمسك كند. چنانچه در تشريف آدم عليه السلام فرمايد: وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها [١]، و تعليم اسماء را سبب تقدّم او بر صنوف ملائكة اللَّه قرار داد، و فضل او را بر ملكوتيّين، به دانش و تعلّم اسماء اثبات فرمود، و اگر چيزى در اين مقام از حقيقت علم بالاتر بود، خداى تعالى به آن تعجيز مى‌فرمود ملائكه را و تفضيل مى‌داد ابوالبشر را.

از اين‌جا معلوم شود كه علم به اسماء، افضل همه فضائل است، و البته اين علم، علم به طرق استدلال و علم به مفاهيم و كلّيات و اعتباريات نيست؛ زيرا كه در آن فضلى نيست كه حق تعالى آن را موجب فخر آدم و تشريف او قرار دهد. پس مقصود، علم به حقايق اسماء است و رؤيت فناء خلق در حق كه حقيقت اسميت بدان متقوّم است؛ در مقابل نظر ابليس كه نظر استقلال به طين آدم و نار خود بود، و آن عين جهالت و ضلالت است، و اين امتياز آدم از ابليس، دستور كلّى است از براى بنى‌آدم كه بايد خود را به مقام آدميت كه تعلّم اسماء است برسانند و نظر آنها به موجودات، نظر آيه و اسم باشد؛ نه نظر ابليس كه نظر استقلال است.

و خداى تعالى در اوّل سوره [اى‌] كه به پيغمبر خود نازل نمود فرموده: اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ^ خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ^ اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ^ عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ‌ [٢].

و اين آيات شريفه را دليل بر تقدم علم از تمام فضائل دانسته‌اند؛ به وجوهى:

[١] «و همه اسماء را خداوند به آدم تعليم داد». (البقره (٢): ٣١)

[٢] «بخوان به‌نام پروردگارت كه آفريد، آفريد انسان را از لخته خونى، بخوان و پروردگار تو ارجمندترين است، خدايى كه به‌وسيله قلم آموزش داد، به آدمى آنچه را كه نمى‌دانست بياموخت». (العلق (٩٦): ١- ٥)