موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٤٧ - فصل چهارم در كيفيت جمع بين خوف و رجا است

فصل چهارم در كيفيت جمع بين خوف و رجا است‌

و آن به دو نحوه است كه يكى مختص به كاملين و ارباب معارف است و آن جمع بين تجلّيات لطفيه و رحمانيه كه اسماء جمال است و تجلّيات قهريه و كبريائيه كه اسماى جلال است، يا جمع بين تجلّى به رحمت و تجلّى به عظمت است.

چون قلوب اولياء به حسب فطرت اصليه، مختلف و متميّزند، يك قسم از قلوب است كه به افق رحمت نزديك‌تر و مناسب‌تر است و آن قلوبى است كه از اسماء جمال و رحمت، ظاهر شده و خود، ظهور تجلّى رحمت و جمال است؛ چون قلب عيسوى‌ [١] على نبيّنا وآله وعليه السلام. در اين قلوب، رجاء غلبه بر خوف دارد و تجلّيات جمال، غالب بر تجلّيات جلال است.

و يك طايفه از قلوب است كه به افق جلال و عظمت نزديك‌ترند و آن قلوبى است كه از تجلّى جلال ظاهر شده و خود، ظهور تجلى جلالند؛ چون قلب يحيوى عليه السلام. در اين قلوب، خوف غلبه بر رجا، و تجلّيات جلاليه غالب‌

[١] اشاره است به اين حديث امام موسى كاظم عليه السلام: «كانَ يَحيى بن زكريّا- عليه‌السلام- يَبكي ولا يَضحكُ، وكانَ عيسى بن مَريم- عليهما السلام- يَضحكُ ويَبكي، وكان الذي يَصنعُ عيسى- عليه السلام- أفضلَ مِنَ الذي كانَ يَصنَعُ يحيى عليه السلام»؛ «يحيى بن زكريا- عليه السلام- گريه مى‌كرد و نمى‌خنديد، وعيسى بن مريم- عليهما السلام- مى‌خنديد و گريه مى‌كرد، و آنچه كه عيسى انجام مى‌داد بهتر از آن چيزى بود كه يحيى انجام مى‌داد». (الكافي، ج ٢، ص ٦٦٥، «كتاب العشرة»، «باب الدعابة و الضحك»، حديث ٢٠)