موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١١ - مقدّمةٌ

كشاند. منظور ما اين است كه مقصد قرآن و حديث، تصفيه عقول و تزكيه نفوس است براى حاصل شدن مقصد اعلاى توحيد؛ و غالباً شرّاح احاديث شريفه و مفسرين قرآن كريم اين نكته را كه اصلِ اصول است، مورد نظر قرار ندادند و سرسرى از آن گذشته‌اند و جهاتى را كه مقصود از نزول قرآن و صدور احاديث به هيچ وجه نبوده- از قبيل جهات ادبى و فلسفى و تاريخى و امثال آن- مورد بحث و تدقيق و فحص و تحقيق قرار داده‌اند.

حتى علماء اخلاق هم كه تدوين اين علم كردند، يا به طريق علمى- فلسفى بحث و تفتيش كردند؛ مثل كتاب شريف طهارة الأعراق‌ [١] محقّق بزرگ ابن‌مسكويه‌ [٢] و كتاب شريف اخلاق ناصرى‌ [٣] تأليف حكيم متألّه و فيلسوف‌

[١] طهارة الأعراق في تحصيل الأخلاق: كتابى است بى‌نظير در علم اخلاق، تأليف حكيم‌ربّانى أبوعلي بن مَسْكوَيه رازى، متوفّى در سال ٤٢١ ق. اين كتاب كه با نام‌هاى تهذيب الأخلاق و طهارة النفس نيز ياد شده است، بارها در ايران و مصر و لبنان به طبع رسيده است. (الذريعة، ج ١٥، ص ١٨٨)

[٢] احمد بن محمّد بن يعقوب خازن، مُكنّى به ابوعلى و مشهور به ابن مسكوَيه در رى به‌دنيا آمده و تا آخر عمر در اصفهان سكنا گزيده است. وى از اعيان علما و حكما و معاصر با شيخ الرئيس ابوعلى بن سينا و از خاصّان نُدماى عضدالدوله بود. او را در حكمت و اخلاق و تاريخ كتبى چند است كه از آن ميان طهارة الأعراق از همه مشهورتر است. (الكُنى و الألقاب، ج ١، ص ٣٢٥)

[٣] اخلاق ناصرى، كتابى است فارسى در فنون اخلاق، تأليف حكيم و فيلسوف محقّق، خواجه نصير الدين طوسى، متوفّى در سال ٦٧٢ ق. اين كتاب مانند شرحى است بر طهارة الأعراق ابن مسكويه رازى، به اضافه دو مقاله تدبير منزل و سياست مُدن. محقّق طوسى، اخلاق ناصرى را به نام امير ناصرالدين عبدالرحيم در سه مقاله و سى فصل، در زندان قُهَستان، به سلك تحرير كشيده است. (الذريعة، ج ١، ص ٣٨٠)