موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٣٢ - تتمّةٌ

وَفِيْهِ عَنْ إرْشادِ الْقُلُوبِ، عَنْ أمِيْرِ الْمُؤْمِنينَ- عليه السلام-، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ- صلّى اللَّه عليه وآله- فِى خَبَرِ الْمِعْراجِ؛ «أنَّهُ قالَ: يا رَبِّ! أيُّ الأعْمالِ أفْضَل؟ فَقالَ اللَّهُ- عَزَّ وَجَلَّ-: يا أحْمَدُ لَيْسَ شَي‌ءٌ أفْضَلَ عِنْدي مِنَ التَّوَكُّلِ عَلَيَّ وَالرِّضا بِما قَسَمْتُ» [١].

و احاديث در اين باب بسيار است‌ [٢]، و ما اين باب را اين‌جا ختم مى‌كنيم و از خداى تعالى توفيق حصول اين خاصّه را خواستاريم، و به حق- جلّ وعلا- ايكال امر مى‌كنيم، در طى اين مراحل بى‌پايان. وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدْراً [٣].

تتمّةٌ

و چون حقيقت توكّل و مدايح آن معلوم شد حرص كه ضد آن است و ذمايم آن نيز معلوم شود، و آن يكى از جنود بزرگ جهل است و ابليس، كه كمتر دامى از دام‌هاى ابليس در بنى‌آدم مثل آن مورد تأثير است، و آن از جهل به حق و توحيد و اسماء و صفات و مجارى قضاى الهى حاصل شود، و صاحب اين خلق زشت و خاصّه مهلكه، از حق تعالى و قدرت و نعمت‌هاى او غافل است،

[١] «اميرالمؤمنين على عليه السلام در خبر معراج از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نقل مى‌كند كه فرمود: اى پروردگار من، كدام عمل برتر و افضل است؟ خداوند- عزّ و جلّ- فرمود: اى احمد، پيش من چيزى از توكّل بر من، و رضا به آنچه كه قسمت كرده‌ام، برتر و افضل نمى‌باشد». (مستدرك الوسائل، ج ١١، ص ٢٢٠، «كتاب الجهاد»، «أبواب جهاد النفس»، باب ١١، حديث ١٨؛ ارشاد القلوب، ج ١، ص ١٩٨، باب ٥٥)

[٢] ر. ك: الكافي، ج ٢، ص ٦٣، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب التفويض إلى اللَّه و التوكل‌عليه»؛ بحار الأنوار، ج ٦٨، ص ٩٨.

[٣] «هر كسى كه بر خدا توكّل كند، پس او وى را بس است، به‌درستى كه خدا كار خود را اجرا مى‌كند، و براى هر چيزى اندازه‌اى قرار داده است». (الطلاق (٦٥): ٣)