موسوعة الإمام الخميني 49 (شرح حديث جنود عقل و جهل) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٥٦ - فصل چهارم موعظت در اين باب
ابليس لعين را مخور كه تو را به هلاكت كشاند و از سرمنزل انسانيت و قرب حق تعالى دور كند.
از اينجا حال ساير علوم را نيز بايد به دست آورد. اگر حكيمى يا فقيهى يا محدِّث و مفسِّرى، ببين از اين علوم، در قلب تو چه يادگارهايى مانده و چه ثمراتى از اين علوم، در درخت وجود تو پيدا شده. عليّ بن ابيطالب فرمود:
«سَرِ علم تواضع است» [١].
اگر در تو تواضع و فروتنى پيدا شده است، شكر خدا كن و در ازدياد آن بكوش و از حيلههاى نفسانى غافل مشو كه نفس و شيطان در كمين هستند و در پى فرصت مىگردند كه انسان را از راه حق برگردانند.
هيچگاه به كمالات خود مغرور مشو؛ كه غرور از شيطان است. هميشه به خود بدبين باش و از سوء عاقبت در ترس و هراس باش.
و اگر ديدى در تو از اين علوم اعجاب و خودبينى و خودپسندى حاصل شده است، بدانكه طعمه ابليس شدى و از راه سعادت دور افتادى، و آنگاه نظر كن ببين جز پاره [اى] اصطلاحاتِ بىمغز، چه در دست دارى؟ آيا مىتوان با اين اصطلاحات، ملائكة اللَّهِ غلاظ و شداد را جواب داد؟ آيا مىشود با هيولى و صورت و معانىِ حرفيه و مانند اينها، خداى عالم را بازى داد؟ گيرم در اين عالم كه كشف سراير نمىشود، بتوان به بندگان خدا تدلّل و تكبّر كرد و با آنها با تحقير و توهين رفتار كرد، آيا مىتوان در قبر و قيامت هم باز با همين پاى چوبين رفت؟
و از صراط هم مىتوان با اين پاى چوبين گذشت؟
علم قرآن و حديث، بايد اصلاح حال تو را كند و اخلاق دوستان خدا را در تو
[١] الكافي، ج ١، ص ٤٨، «كتاب فضل العلم»، «باب النوادر»، حديث ٢.