یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٢ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٤٠٢

فرق این مسأله و مسأله پیش این است که در مسأله پیش نظر به بیع قبل قبض الثمن است و در این مسأله به آن جهت توجه نیست، توجه به جنبه ربوی بودن است. در عین حال این دو مسأله یک ریشه بیشتر ندارد. در این مسأله علامه نظر فقهای عامه را نقل نکرده است.

ظاهر این است که کسانی که در مسأله پیش به خاطر جنبه ربوی معامله آن را منع میکردند در این مسأله نیز منع کنند. باید به کتب عامه مراجعه شود.

٣٤. مسأله ٥:

العینة عند الشیعة- انظر عدد ٤٥ و ص ٣٥٥ و ٣٥٨:

العینة جایزة لیست منهیاً عنها و به قال الشافعی و هی عندنا عبارة عن الاقتراض لعین ممن له علیه دین لیبیعها ثم یقضی دینه منها. لان ذلک یجوز فی حق الغیر فیجوز فی حقه و لان الصادق سئل عن رجل یعین عینه (کذا) الی اجل فاذا جاء الاجل تقاضاه فیقول لا و اللَّه ما عندی ولکن عیننّی ایضاً حتی اقضیک. قال: لا بأس ببیعه (کذا). و قال الصادق علیه السلام فی رجل یکون له علی الرجل المال فاذا حل قال له بعنی متاعاً حتی ابیعه، فاقضی الذی لک علی. قال: لا بأس.

العینة عند الشافعی:

و فسرها الشافعی بان یبیع الرجل من غیره بثمن مؤجل و یسلمه الی المشتری ثم یشتریه قبل قبض الثمن باقل من ذلک نقداً. و هو ایضاً جایز عندنا کما تقدم.

٣٥. مسأله ٦:

العینة:

جواز البیع نقداً و نسیئة بزیادة او نقصان من قیمة البلد فی العینة و غیرها:

یجوز البیع نسیة و نقداً بزیادة عن قیمة السلعة فی الحال و ان تضاعفت او نقصان مع علم المشتری، لاصالة الصحة و عملًا بمقتضی العقد السالم عن معارضة الغبن، و لا فرق بین العینة و غیرها.