یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١٣ - ربا
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٤١٣
اهل القیاس فی علة الربا فی الدراهم و الدنانیر ...
الی اخره کمی مطابق است با آنچه در صفحه ٣٩٢، نمره ٢٣ (الف) از تذکره علامه نقل کردیم. مراجعه و مطابقه شود.
٥٥. مسأله ٦٥:
یجوز بیع الربویات بعضها ببعض مطلقاً و یجوز بیع الجنس بعضه ببعض متماثلًا نقداً و یکره نسیئة:
اذا باع ما فیه الربا من المکیل و الموزون مختلف الجنس مثل الطعام و التمر، جاز بیع بعضه ببعض متماثلًا و متفاضلًا، و یجوز بیع الجنس بعضه ببعض متماثلًا یداً بید و یکره [١] نسیئة. فان تفرقا قبل القبض لمیبطل البیع و به قال ابوحنیفة و قال الشافعی:
یبطل البیع اذا افترقا قبل القبض.
٥٦. مسأله ٦٧:
الشیخ لایجوز بیع الجنس الواحد و لوکان غیر ربوی نسیة لا متماثلًا و لا متفاضلًا:
الثیاب بالثیاب و الحیوان بالحیوان لایجوز بیع بعضه ببعض نسیة متماثلًا و لا متفاضلًا و یجوز ذلک نقداً و به قال ابوحنیفة و قال الشافعی: یجوز ذلک نقداً و نسیة و قد روی ذلک فی اخبارنا.
النبی صلی الله علیه و آله نهی عن بیع الحیوان بالحیوان نسیة:
دلیلنا انا اجمعنا علی جواز ذلک نقداً و لا دلیل علی جوازه نسیة و طریقة الاحتیاط تقتضی المنع عنه و روی الحسن [٢] عن سمرة ان النبی صلی الله علیه و آله نهی عن بیع الحیوان بالحیوان نسیة و روی جابر ان النبی صلی الله علیه و آله قال: الحیوان بالحیوان واحد باثنین لا بأس به نقداً و لایجوز نسیة و لایجوز الی اجل.
تعجب از ظاهر فتوای شیخ:
خیلی عجیب است که شیخ بیع ربویین متحدالجنسین متماثلًا
[١]. جمله «یکره» در این کلام شیخ را علما حمل به حرمت کردهاند. رجوع شود به نمره ١٠ و نمره ٥٨.[٢]. الحسین (نسخه)