یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩٤ - یادداشت روح و مسأله خود واقعی و خود خیالی
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٤٩٤
در روایات، حضور قلبها و استغراقهای عجیبی از امیرالمؤمنین و حضرت زهرا و حضرت سجاد و سایر ائمه و بالاتر، از خود رسولاکرم صلی الله علیه و آله نقل شده است.
بوعلی در «مقامات العارفین» راجع به فلسفه عبادت میگوید:
والعبادة عندالعارف ریاضة ما لهممه و قواه المتخیلة و المتوهمة لیجرها بالتعوید عن جناب الغرور الی جناب القدس حتی تصیر مسالمة للسر الباطن ... [١]
در حدیث حضرت رضا علیه السلام که در ورقههای نماز و ورقههای فلسفه تشریع عبادات آمده است عیناً به هر دو فلسفه تشریع نماز اشاره شده است: هم موضوع ذکر بودن و هم تأثیر معنوی در اصلاح اجتماع که فایده تبعی است.
٦. در ادبیات عرفانی به این نکته زیاد اشاره شده است که باید با هدر دادن نیروی معنوی از طریق خیال و حواس مبارزه کرد، و هم به مسأله لزوم و ضرورت تسلط بر خیال و مطیع ساختن آن.
مولوی در شکایت از مقهور بودن نسبت به قوه خیال میگوید:
جان همه روز از لگدکوب خیال | وز زیان و سود و از خوف زوال | |
نی صفا میماندش نی لطف و فر | نی به سوی آسمان راه سفر | |