یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٨ - دولت - فلسفه اجتماعی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ١١٨

عنالصادق علیه السلام: مودة یوم صلة و مودة شهر قرابة و مودة سنة رحم ماسة من قطعها قطعه اللَّه. (داستان علی علیه السلام و مصاحبت با کتابی) [١]

دولت - فلسفه اجتماعی

رجوع شود به دفتر شماره ٨٣، صفحه ٧٧ (پاورقی)، مفهوم دولت در عصر ولیعصر (عج).

ایضاً کتاب ماتریالیسم تاریخی، بحث دولت و کتاب منشأ خانواده و مالکیت و دولت تألیف انگلس.

آیا در عصر ولیعصر دولت به معنی گروه حاکم وجود ندارد و فقط حکومت قانون است و مردم بدون دولت اداره میشوند، آنچنان که کمونیستها در جامعه ایدهآل خود نظر میدهند؟ یا دولت به معنی گروهی که صرفاً مظهر حکومت عدل و قانون است، مثل حکومت رسول اکرم و علی علیه السلام وجود دارد ولی دولت به معنی مظهر حکومت گروهی یا طبقهای بر گروهها و طبقات دیگر وجود ندارد؟ از نظر کمونیستها که دیدشان درباره انسان دید صرفاً مادی و ماتریالیستی است از نظر اخلاقی و قدرت را مساوی با زورگویی و تجاوز میدانند، پس نفی ظلم و برقراری عدل مساوی است با نفی دولت و قدرت حاکمه. ولی از نظر ما که انسان میتواند وابسته به ایمان و ایدئولوژی بشود و تکامل را مساوی با استقلال و آزادی از شرایط محیط و وابستگیهای بیرونی و درونی میدانیم، قدرت مساوی با زور و تجاوز نیست. دولت مهدی مانند دولت علوی مظهر قدرت است اما قدرت قانون و عدالت. پس در آن عصر دولت به معنی مظهر قدرت یک گروه یا یک طبقه نیست ولی به معنی مظهر قدرت حق و عدالت هست.

از طرف دیگر، تکامل محدود به هیئت حاکمه- به تعبیر افلاطون