یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٠ - دین و تمدن - ایدئولوژی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ١٦٠

قدرت دین و قدرت پول

حداکثر در قدرت پول این است که اجیر و مزدور از مردمان پست و بیوجدان میسازد، ولی قدرت دین از مردمان قابل و بااستعداد و به اصطلاح قرآن آنهایی که هدایت تکوینی دارند فداکار و ایثارکن میسازد. رجوع شود به علی و عصره، صفحه ٨١٢.

آیه کریمه که میفرماید: لو انفقت ما فی الارض جمیعاً ما الفت بین قلوبهم در حقیقت مقایسهای است بین قدرت پول و قدرت دین، بین قدرت ماده و قدرت معنی.

دین و تمدن - ایدئولوژی

در کتاب اسلامشناسی، صفحه ٦٢١، پاورقی ٢٩٠، در توضیح اینکه برای غرب اسپارتاکوس از سقراط و افلاطون و برای شرق ابوذر از بوعلی و ملاصدرا کارآمدتر است، میگوید:

... زیرا برخلاف آنچه غالباً میپندارند، جامعه و تمدن را ایدئولوژی و ایمان پی میریزد و نه فلسفه و علم و صنعت و هنر و ادب. اینها مصالح و مواد تمدن است. زمینه و روح تمدن ساخته مردانی است که دارای یک هدف اجتماعی و انسانیاند و در راه آن مبارزه میکنند. اینان زمینه را میسازند و نبوغهای فلسفی و علمی و هنری و فنی بعدها در این زمینه میرویند و رشد میکنند. امروز مشرق برای متمدن شدن به یک ایمان تازه نیاز دارد و بیآن وارد کردن مظاهر و مصالح تمدن اروپایی بیهوده و حتی زیانآور است.

این بیان، شعر معروف پروین اعتصامی را تحت عنوان «شاهد و شمع» به یاد میآورد: