یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٢١ - یادداشت روح و مسأله خود واقعی و خود خیالی
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٥٢١
فرایند منحصر به فرد اکتشافی است که به وسیله آن «من» جوینده در همان لحظه که نفی «خودی» خویشتن را میکند به اثبات «وجود خویش» میپردازد و به این ترتیب ارزش حقانیت «وجود خویش» را به عنوان عامل بالندهای در حیات اکتشاف میکند.
خلاصه همه این حرفها این است که در حال عبادت، انسان از خود اصلی و حقیقی جدا نمیشود، از خود خیالی و از ناخود و از خود ناقص جدا میشود و به سوی خود حقیقی و کامل پرواز میکند و از همین جهت است که عبادت تنها حالتی است که سیر انسان سیر واقعی و بر صراط مستقیم (از خود تا خود) است و به همین جهت گفتهاند که: «هشدار که راهِ خود به خود گم نکنی».
٣٦. مولوی شعر خوبی راجع به آگاهی دارد و اینکه روح مساوی با آگاهی است. میگوید [١]:
جان نباشد جز «خبر» در آزمون | هرکه را افزون خبر، جانش فزون | |
اقتضای جان چو ای دل آگهی است | هرکه آگهتر بود جانش قوی است | |
جان ما از جان حیوان بیشتر | از چه؟ زان رو که فزون دارد خبر | |