یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٠ - دنیا و آخرت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ١٠٠

دو دوا ممکن است یکی از آنها برای ریشهکن کردن مرض قاطعتر و سریعتر باشد ولی همان او اثر سوئی روی یکی از اعضای رئیسه بگذارد. باز عمل را با اثر و اثرِ اثر اگر در نظر بگیریم باز ممکن است برای مرتبه دوم حساب بهم بخورد. همین طور شعاع عمل هر چه پیش برود ممکن است حسابها عوض بشود. از این نظر خیر و شر و نافع و مضر و فیروزی و شکست برای انسان نسبی است. گاهی یک فیروزی عین شکست است چون بدبختی در جلو دارد و یک شکست عین پیروزی است چون منتهی میشود به پیروزی؛ یعنی شعاعی که از آن عمل کشیده شده، به سوی یک پیروزی کشیده شده.

پیروزی مطلق آن است که شعاع عمل در بینهایت به حسب زمان (نه به حسب عدد عمل و عکسالعمل) یعنی آنجا که دیگر نوع عمل و سنخ عکسالعمل یک روش ثابت و قطعی به خود میگیرد، دیگر تلخ و شیرین با هم و دنبال هم نیست، دیگر تلخ سبب شیرین و شیرین سبب تلخ نمیگردد [پیروزی باشد.] آنجا دیگر دار امتیاز و جدایی است، حسابها تصفیه و قطعی میشود. آنجا دیگر نعمت به صورت بلا و بلا به صورت نعمت نیست. آنجا دیگر این طور نیست که مولوی در وصف دنیا گفته است (ص ٦٣٥ س ٢٥):