یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨٩ - ربا
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٨٩
ترکیب شیء مع شیء بحیث صارا شیئاً ثالثاً.
١٨. مسأله ٣٤ (ص ٣٠):
لاربا فی المعدود:
الشرط الثانی فی تحقق الربا: الکیل و الوزن، فلا ربا فی غیر المکیل و الموزون، کالمعدود و المذروع و ما یباع بالمشاهدة کالجوز و البیض و العبد و الثیاب ... فیجوز فیها التفاضل [١] و لو مع اتحاد الجنس علی الاقوی نقداً و نسیئة [٢] کما هو المذهب المشهور، للعمومات و النصوص المستفیضة:
منها صحیح عبیدبن زرارة عن الصادق علیه السلام: لایکون الربا الّا فی ما یکال او یوزن.
... و منها خبر البصری عن بیع الغزل بالثیاب المنسوجة و الغزل اکثر وزناً من الثیاب، فقال علیه السلام: لابأس. و سأله ایضاً عن العبد بالعبدین و العبد بالعبد و الدراهم. قال علیه السلام: لابأس بالحیوان کله یداً بید و نسیئة.
و منها خبر سعید بن یسار عن البعیر بالبعیرین یداً بید و نسیئة.
فقال: نعم، لا بأس اذا سمیت الاسنان جذعین او ثنیین. ثم امرنی فخططت علی النسیئة لان الناس یقولون لا.
و منها مرسل علی بن ابراهیم ففی آخره فاذا صنع منه ای من الغزل الثیاب صلح یداً بید و الثیاب لا بأس الثوبان بالثوب.
و مقتضی اطلاق جملة من الاخبار المذکورة بل صریح بعضها عدم الفرق فیالجواز بین النقد و النسیئة.
[١]. در صورتی که در غیر ربویین معامله نسیه را جایز ندانیم، لا ربا فی المعدودات اشکالی تولید نمیکند و اگر جایز بدانیم اشکال تولید میکند و در آنوقت باید درباره ماهیت معدود بحث کنیم. راجع به اینکه در غیر ربویین معامله نسیه جایز هست یا نیست، رجوع شود به صفحه ٣٩٠.[٢]. رجوع شود به [پاورقی] صفحه ٣٨٥ این یادداشتها.