یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٠٨ - لغت ریاضت، یوگا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٦٠٨

ایضاً کتاب جلال آل احمد درباره روشنفکران.

ریاضتهای برهمنان در هند

رجوع شود به جلد ٦ المیزان، صفحه ١٩٦، آنچه از تحقیق ماللهند بیرونی نقل کرده.

ایضاً جلد ... تاریخ تمدن ویل دورانت ایضاً ملل و نحل شهرستانی ایضاً سرزمین هند، تألیف علیاصغر حکمت، صفحه ١٥٨ ایضاً رجوع شود به ورقههای زهد، رهبانیت، ریاضت و به ورقههای رهبانیت.

لغت ریاضت، یوگا

در عربی این لغت درباره راهوار کردن حیوان از قبیل کره اسب به کار برده میشود، مفهوم تمرین و تعلیم عملی دارد. در مورد ورزشهای گوناگون انسان هم استعمال میشود. در قانون بوعلی- آنچنان که به خاطر دارم- این کلمه در همین معنی زیاد استعمال شده است. ریاضیات را از آن جهت ریاضیات میگویند که موجب پرورش و ورزش ذهن است. گویند بر سر در آکادمی افلاطون نوشته بود این مضمون: من لم یقوّم ذهنه بالهندسة، قولوا له لاتدخلوا فی المدرسة.

در جزوه آقای اکبر پرورش اصفهانی که درباره زهد تحت عنوان «برداشت کم و بازدهی زیاد» نوشتهاند، از کتاب سرزمین هند علیاصغر حکمت نقل میکند که: اصل لغت یوگا از سانسکریت است و با کلمه انگلیسی و یوغ فارسی از یک ریشه است و به معنی رام کردن حیوان قوی