یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٩ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٣٩

فقها معدود را چگونه تفسیر میکردهاند؟:

از عبارت شرایع فهمیده میشود که علمایی مانند محقق، معدود را همان اموری که باید با مشاهده خرید و فروش شود میدانستهاند.

حیل ربا:

طرق تخلص از ربا [١].

بیع شرط:

١. بیع شرط. صورت آن از این قرار است که قرض گیرنده خانه یا ملک دیگر خود را به قیمتی کمتر از قیمت واقعی آن میفروشد به شرط خیار فسخ در رأس اجل مقرر، سپس همان ملک را از خریدار اجاره میکند. در حقیقت اجاره پول به صورت اجارهخانه در میآید.

رهن تصرف (رجوع به ص ٣٦٩):

٢. رهن تصرف [٢].

بیع یا صلح به شرط قرض:

٣. بیع متاعی یا شراء آن یا صلح آن به شرط قرض یا به شرط بیع [٣]. مثلًا وقتی میخواهد قرض ربوی بگیرد متاعی را به بیشتر از قیمت عادلهاش میخرد یا به کمتر از قیمت عادله میفروشد یا صلح میکند به شرط آنکه مبلغی هم طرف معامله به وی قرض بدهد، و همچنین در بیع ربوی. (مجموعاً شش قسم است.).

خرید و فروش اسکناس:

٤. خرید و فروش اسکناس [٤]. یعنی به جای قرض دادن که ربا است آن را بیع میکنند، و چون معدود است بیع آن را جایز شمردهاند، و این مبنی است بر اینکه اسکناس را فینفسه دارای اعتبار بدانیم. با توجه به اینکه عمده ربا، ربا در پول است این طریق همه رباها را حلال میکند و محلی برای حرمت ربا باقی نمیگذارد.

[استاد شهید]: در آداب التجاره وحید بهبهانی تصریح میکند که این کار خلاف ضرورت شرع است و عادت عامیانه است.