یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠١ - انسان بزرگتر از این است که خود را به دنیا بفروشد

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ١٠١

برخلاف آنچه اهل ظاهر میپندارند از دنیا جدا نیست و به آن متصل است و بلکه به همان نسبت که علل ایجابی از علل اعدادی به معلول متصلتر است، آثار آن جهانی اعمال از آثار این جهانی اعمال به آنها متصلتر و مرتبطتر است. آخرت بر دنیا محیط است. مردم ارتباط و اتصال و وحدت بین اعمالشان و عکسالعملهای اعمالشان [را] میبینند، مثلًا میگویند: حسین علیه السلام روز سقیفه کشته شد، اما اتصال و ارتباط بین دو جهان را احساس نمیکنند.

خلاصه مقصود از آخرت ممکن است خصوص آثار و عواقب و نتایج آن جهانی اعمال باشد و معنی من اراد الاخرة یعنی آثار نیک آن جهانی اعمال را، و ممکن است آثار آن جهانی فقط یکی از مصادیق آخرت باشد، البته مصداق کاملتر و جامعتر، ولی مفهوم، اعم است و شامل مطلق عواقب اعمال بوده باشد زیرا در این جهان هم تا حدی ثواب و عقاب، پاداش و کیفر هست: ولیخش الذین لوترکوا من خلفهم ذریة ضعافاً خافوا علیهم. ایضاً در داستان عبد صالح آمده: و اما الجدار فکان لغلامین یتیمین فیالمدینة ... فاراد ربک ...

به هر حال ما دو حساب داریم: حساب جزئی و حساب کلی. در حساب جزئی ممکن است یک چیز موفقیت و یا شکست باشد و در حساب کلی برعکس. تسلیم به خدا یعنی تسلیم به حساب کلی.

با یک طرز عمل میتوان همه حوادث را تبدیل به موفقیت مطلق کرد و آن حسابِ اتصال و ارتباط و اخلاص برای خداست. در آنجا دیگر شکستی وجود ندارد، هر شکستی موفقیت است.

انسان بزرگتر از این است که خود را به دنیا بفروشد

نهجالبلاغه، جلد اول، صفحه ٩٧: و لبئس المتجر ان تری الدنیا لنفسک ثمناً و مما لک عنداللَّه عوضاً.