یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٣ - تناقض دین و علم

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ١٦٣

دین و علم

باید بحث شود (با عطف به ورقههای اسلام و نیازهای جهان و ورقههای دین و تمدن و ورقههای دین) که میوههایی که از درخت علم باید چید چه میوههایی است و میوههایی که از درخت دین باید چید چه میوههایی است و اینکه عدالت، امنیت، محبت، ایثار، اخلاق و غیره میوه درخت دین میباشند. الم تر کیف ضرب اللَّه مثلًا کلمة طیبة کشجرة طیبة اصلها ثابت ...

رجوع شود به ورقه آدمیت، دین و علم.

رجوع شود به جزوه تلاقی دین و علم، ترجمه احمد آرام.

تناقض دین و علم

بعضی که در منطق خود خیلی افراط میکنند، برای دین هیچ گونه فایدهای قائل نیستند و صد درصد آن را مضر و زنجیر و مخدر میدانند و بعلاوه مولود جهل نیز میدانند.

اما بعضی دیگر فواید دین را انکار ندارند ولی میگویند که جلوگیر علم است و ناسازگار با علم است؛ اگر میشد بشر از هر دوتا استفاده کند خوب بود ولی به منزله دو دوایی است که هر دو به تنهایی خوبند ولی باهم نمیسازند، یا مثل دو خدمتکار در یک خانهاند که هر دو خدمت میکنند و صاحبخانه از هر دو راضی است اما عیب این است که خودشان با هم نمیسازند و دشمن یکدیگرند.

حق این است که مسأله تناقض علم و دین در حقیقت تناقض علم و دین نیست، تناقض متدینین (به ادعا) و علماست، جنگ بین اغراض و اهواء پرچمداران هر دو است، یعنی جنگ بیدینی با بیدینی است که غرض و منافع دو دسته با یکدیگر اصطکاک پیدا میکند و به نام علم و دین تمام میکنند، و یا جنگ جهل و جهل است، یعنی یا علما از دین بیخبرند و یا متدینین از علم و یا هر دو و در نتیجه سوء تفاهم پیدا میشود و جنگ پیدا میشود. پس در حقیقت