یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٢ - دین و فلسفه

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ١٤٢

دینداری است. روح دین تهذیب نفس و طرد اخلاق رذیله و مبارزه با هوای نفس است. البته روح اصلی دین خداخواهی و خداپرستی و توحید به معنی واقعی کلمه است که مستلزم امور نامبرده است. ولی برخی دینداریها ناشی از هوای نفس و مطامع زیاد و دنیاپرستی است؛ یعنی شنیدهاند که مثلًا اگر از فلان راه مذهبی برویم پول و سرمایه ما اضافه میشود، سلامت مصون میماند، عمر زیاد میشود، فلان ذکر یا ورد فلان اثر دنیوی را دارد. برای اینکه به وسیله دین به دنیا یعنی به مادیات برسند، دنبال مظاهر به اصطلاح دینی میروند. شک نیست که دینداری صحیح زندگی سالم به دنبال خود میآورد ولی فرق است میان اینکه انسان دین را به عنوان راه سالم زندگی انتخاب کند و اینکه مظاهری دینی را وسیله برای مادیات قرار دهد و هدفش انباشتن و تأمین مادیات باشد.

از نظر این طبقه، دین چیزی است مرموز و سحرآمیز و تأثیراتی مرموز در کائنات دارد آنچنان که جادو و سحر و طلسمات دارد، و همچنان که دنبال جادو و سحر رفتن هدفی جز یک مطمع ندارد دینداری هم چنین است. از این رو این گونه دینداریها در جهت نذر و نیاز و ختم و روضه هفتگی و خلاصه چیزهایی که گفته میشود تأثیر جادویی در باز شدن گرهها و حل مشکلات دارد، سیر میکند.

دین و مذهب، جهان بینی مذهبی و جهان بینی غیر مذهبی

رجوع شود به ورقه جهانبینی مذهبی و جهانبینی غیر مذهبی.

دین و فلسفه

ویلیام جیمز در فصل ششم کتاب خود میگوید:

عموماً معتقدند که ایمان خود را بر پایههای فلسفی محکم